Шрифт өлчүсү:
А+
А
А-
11 Нојабр 2018

Ушагларымызы "русскиј сектор"а гојаг, јохса "Азәрбајҹан бөлмәсинә"?

Биздә дил проблеми һәлә дә өз мүсбәт һәллини тапмајыб. Һәлә дә гәрар верә билмәмишик ки, ҝөрәсән биз һансы дилә мәнсубуг? Ҝөрәсән биз рус диллијик, јохса азәри дилли. Һәлә дә биздә орта мәктәбләрдә "русскиј сектор" вә "Азәрбајҹан бөлмәси" арасындакы тәрәддүдлү јанашмалар галмагдадыр. Үстәлик валидејнләр мәктәбләрдә "русскиј сектора" ушағынын адыны јаздырмаг үчүн нөвбәјә дурурлар. Мәним анламадығым будур ки, о бојда рус империјасы олан Чар дөврүндә биз мүсәлман олдуғумуз үчүн һамамларын, јемәкханаларын диварларына һәм русҹа, һәм дә әрәб-фарс әлифбасы илә азәрбајҹанҹа јазардыг. Чар ҝетди, совет ҝәлди, биз нәһајәт совети бәјәнмәдик вә советдән чыхдыг. Инди исә һөкүмәтинә "бир тәпик" дедијимиз инсанларын дилиндән мөһкәм јапышмышыг.
Əлбәттә бу саат рус дилинә алтернатив олараг инҝилис дили сөз-сөһбәтләри дә ҝәзир. Гәдимдә ҹамаат охумаг үчүн Фирәнҝ өлкәсиндә (Франса) ҝедәрди. О вахт фирәнҝләрин дилиндә данышана "филанкәс мүәллим адамдыр" дејирдиләр. Һеч бахмырдылар ки, ҝедиб доғрудан да мүәллимлик охујуб ја јох. Тәкҹә мүәллимлик шәрт дејил, һеч олмаса минимум ҝөрәсән ҝедиб мәсәлән бухалтерлик өјрәнибми, савадланыбмы? Бәлкә дә адам ҝедиб Франсада бүтүн ҝүнү о ресторан сәнин, бу дөнрхана мәним ҝәзиб долашыб сонра гајыдыб ҝәлиб, дејибләр ки, бу мүәллим адамдыр, Фирәнҝистанда охујуб.
О ҝүн бир хәбәрдә охудум ки, Франсада бизим бир һәмјерлимиз вар, ҹаванлығындан зирәнҝ тәрпәниб Франсада франсыз дили мүтәхәссиси олуб. Бүтүн ишини-ҝүҹүнү бир кәнара атыб франсыз дилини франсыздан даһа јахшы бир шәкилдә мәнимсәјиб. Өзү Азәрбајҹан рәсмиләријлә мүһүм ҝөрүшләрдә тәрҹүмәчилик едир. Ҝүрҹүстанда да белә бир һәмјерлимиз олуб. Шеварнадзе илә о заманкы президентимизин сөһбәтләрини тәрҹүмә едиб. Мараглысы будур ки, бу тәрҹүмәчиләрин икиси дә азәрбајҹанлы олуб. Бәс нә үчүн биздә бир чох инсанлар өз дилиндән башга саир дилләрә һөрмәт гојдуглары һалда франсыз, ҝүрҹү, инҝилис тәрҹүмә үчүн мәһз азәрбајҹанлы тапыр? Нә үчүн өз франсызларыны, инҝилисләрини ҝедиб азәрбајҹанлынын дилини өјрәнмәјә тәшвиг етмирләр. Јохса бизи ән ҝеридә галмыш дөвләтләрдән, өлкәләрдән, һакимијјәтләрдән һесаб етдикләринә ҝөрәдир?
Бу јахында оғлуну һәмин рус дили бөлмәсинә јаздырмаг истәјән танышлардан бири деди ки, мәктәбдә ушағым гоншумузун азәрбајҹан бөлмәсиндә охујан ушағына "сволоч" деди. О да гајыдыб дејиб ки, нә дејирсән ҝетсин атова. Мән исә бу ушагларын һеч бирини гынамырам. Тәгсир бир гәдәр дә валидејндәдир. Чох фикир вермишәм ки, нәдәнсә рус дилиндә сәрбәст даныша билән ушагларын бир чоху өз арасында ја "вор в законе" сөһбәтләри "хырдалајыр", ја онлара "мама ушағы" дејирләр, ја да башлајырлар русҹа сөјүшләр сөјмәјә. "Русскиј јазычны" ушагларда да аз јохдур. Онлар да русҹа билмәјәнә "чушка" дејирләр. Әлбәттә тәрбијәли оғул бөјүдән дә аз дејил. Мәним исә әзиз халгыма төвсијәм будур ки, "русскиј сектор" олсун, ја олмасын, "Азәрбајҹан бөлмәси" олсун ја олмасын, фәрг еләмир. Әсас одур балаларынызы "тәрбијә сектору"нда охутдурун. Гој бөјүјүб "адам" олсунлар. Дилә ҝәлдикдә исә дил данышыг васитәсидир. Инсанларла үнсијјәт гурмаг үчүн нитг бир васитәдир. Һәдәф дејил. Мән бу ҝүндән "әҹәб едирәм", "ҝет, бөјүјүн ҝәлсин", "чашан ашыр" сөзләрини дәјишиб "абредокн", "билетвос", "курдинһо" сөзләрини ишләдирәм. Ким нә дејә биләр? Дил данышыг васитәси дејилми? Бу сөзләри дилчиләрин тәшәббүсү вә шанлы дөвләтимизин "дабро" вермәсијлә лүғәтә салырыг. Бу сөзләрин нә гәбаһәти вар ки - "абредокн" "әҹәб едирәм" јох, "гануну әзмә!", "билетвос" "ҝет бөјүјүн ҝәлсин" јох, "сизин кичик гардашынызам", "курдинһо" "чашан ашыр" јох, "дүзәлиш" мәнасыны верәндән сонра?


3473 дәфә бахылыб
در حال ارسال اطلاعات...