Шрифт өлчүсү:
А+
А
А-
13 Ијул 2017

“Иншаллаһ”лары өзләринә гајыдан инсанлар

Бир танышым вар, һәр дәфә онунла јарамаз ишләри тәрк едиб дүз јола гајытмасы барәдә данышанда “иншаллаһ”, “Аллаһ гојса” демәклә сөһбәти “фырладыб” сөзүн алтындан чыхмағы баҹарыр. Мин дәфә она демишәм ки, ахы бу “иншаллаһ”ларын, “Аллаһ гојса”ларын бир вахты, заманы олмалыдыр. Елә мин дәфә дә она “иншаллаһ”, “Аллаһ гојса” сөзүнүн мәналары һагда данышмышам. Хејри јохдур ки, јохдур. Амма артыг нечә илдир ки, онун “иншаллаһ”лары, “Аллаһ гојса”лары онун өзүнә гајытмагдадыр.
Бир јазыда бу мәтләбә ишарә едилмишди, мәним јадыма инди јазаҹағым мәсәләни салды. Доғрусу чох глобал проблемдир. Сиз дә ҝүндә бир нечә дәфә белә вәзијјәтләрлә гаршылашырсыныз. Проблем замансызлыг, вахтсызлыг, дәгигсизлик проблемидир. Адам билмир әслиндә бу иши нә вахт ҝөрәҹәк. Амма дејир ҝөрәҹәјәм. “Ҝөрәҹәјәм”им вахты сабаһ да ола биләр, бири ҝүн дә, бир ај, бир ил, он ил сонра да. Дәгиг вахт демир. Амма ҝәләәҹк заман шәкилчиси олан “аҹаг-әҹәк”ин ән јахын вахты елә бир ләһзә сонрадыр. Де бујур, башла.
Јадыма бир һекајә дүшдү, иҹазә верин дејим. Демәли, бир киши вагонда јатыр, бир јекә кағыза “мән јатырам, зәһмәт олмаса мәни сабаһ ојадарсыныз” ҹүмләсини јазыб гојур јанына. Һәр дәфә вагона ҝирән инсанлар кағызы охујуб чыхыб ҝедирләр. Јәни сабаһ бу вагона јоллары дүшсә ҝәлиб кишини ојатмаг мәгсәди ҝүдүрләр. Беләҹә ҝүнләр өтүр, һәр дәфә бу јазыны охујан “әшши, сабаһ ҝәлиб бири ојадар” дејир. О сабаһ ҝәлән дә јазыны охујуб бу ҝүн јох сабаһ ојатмаг барәдә дүшүнүр. Ахы, јатан адам өзү бу ҹүр истәјир. Сабаһ исә о ҝедир вә башгасынын ҝәлиб ојатмасыны умур. Бу мәнасыз јерә “иншаллаһ”, “Аллаһ гојса” дејәнләрин (әстәғфируллаһ, бу сөзләр мәналы сөзләрдир, садәҹә әмәл едилмәјән, “башдан совду, јанындан говду” үчүн оланда мәнасыз олар) мәсәли ејнијлә буна охшајыр.
Амма даһа мараглысы одур ки, бу инсанларын “иншаллаһ”лары, “Аллаһ гојса”лары елә өзләринә гајыдыр, өзү дә һеч “Аллаһ”, “иншаллаһ” кәлмәләрини ешитмәдән, “ҝет сабаһ ҝәл”, “һәлл едәрик, “јазмышыг, ҹаваб ҝөзлә” шәклиндә. Бурада бир нөгтәјә ишарә едиб мәсәләјә гајыдырам. Сизин дә гаршыныза бу ҹүр дүнја проблемләриндән әзијјәт чәкәнләр, јазыб ҹаваб алмајанлар, “ҝет сабаһ ҝәләрсән”ә мүбтәла оланлар чыхарса, онларын өзләринин дә бу ҹүр олуб-олмадығыны марагланын. Арашдырсаныз ҝөрәҹәксиниз ки, беләләринин бир чохунун елә өзләри дә һәмин инсанлардан биридир.
Гајыдырам мөвзуја. Демәли, таныш илләрдир ки, мәктуб јазыр амма дүз-әмәлли ҹаваб вермирләр она. Дејирләр “ҝет сабаһ ҝәләрсән”, “сабаһ бир дә зәнҝ вурарсан”, “јазмышыг, ҝөзлә ҹаваб јазарлар чағырарыг сизи” вә башга бу кими сөзләрлә јазығы јола верирләр. Өзү дә һеј данышыр онларын әлејһинә. Дејир бунлар еләдир-беләдир, залымдыр. Үстәлик мәним она дедијим сөзләри бир башга ҹүр о, һәмин инсанларын үнванына ишләдир. Дејир белә дә зүлм олар. Ахы киши кими сөз верирсиз, нијә әмәл етмирсиз. Инди билмирсән бурада ағлајасан јохса ҝүләсән. Дејир ај балам бу “сабаһ”ларын бир дәгиг вахты олмалыдыр ахы. Бу “чағыраҹағыг”ларын дәгиг заманы олмалыдыр ахы. Ејнијлә мән јазығын сөзләридир. Дејирәм Аллаһа гурбан олум, һәмд олсун илләрдир баша салмагдан өтрү үзәриндә әзијјәт чәкдијим, баш сындырдығым, Гуран, һәдис јолујла баша салмаг истәдијим бир һәгигәти Аллаһ бир мүбтәлачылыгла неҹә баша салыр өз гафил бәндәсинә. Де ҝәл ки, өзләринә ҝөтүрмәзләр бу сөзләри.
Доғрудур, дини үрфдә дә, гејри-диндар мүһитдә дә вахтын дәгиг дејилмәси чох мүһим олдуғу кими, дәгиг заман дејилмәјәндә дә ҝәрәк кишини чох “ҝөзүм чыхды”ја салмајасан. Амма нә етмәли, ҝәрәк инсафлы олуб дүз-әмәлли сөз данышасан. Буна үрфдә “сөзү ағзында бишир чыхарт” дејирләр, диндә дә “мөһкәм сөз даныш”.
Инди гардаш әзијјәт әзијјәт чәкир бу мәнасыз “ҝет сабаһ ҝәләрсән”ләрин уҹбатындан. Дүздүр, сабаһ чохдур, тәкҹә бу ҝүнүн сабаһы јохдур, сабаһын да сабаһы вар. Амма бу ҝүнүн сабаһы ҝәлмәсә, сабаһын сабаһы ҝәлмәз. Ән јахын сабаһ һансыдырса ҝәрәк һәмин сабаһда да дедијинә әмәл едәсән, јохса бу ҹүр бир вәзијјәтә дүшәҹәксән.
Мән өз пајыма һәјәҹан тәбили чалдым, сизи хәбәрдар етдим. Сиз дә дост-танышларынызы бу ҹүр хәбәрдар един, сорушун онлардан, ҝөрүн онларын да “иншаллаһ”лары, “Аллаһ гојса”лары варса, чох тәхирә салмасынлар, јохса онлары да тәхирә саланлар тапылар.


3250 дәфә бахылыб
در حال ارسال اطلاعات...