Шрифт өлчүсү:
А+
А
А-
29 Март 2017

Сијасәт һәдисләрин ҝөзү илә

Бағышлајан вә Меһрибан Аллаһын ады илә


Динин сијасәтдән ајры олмасыны дәфәләрлә ешитмишик. Бу һәгигәтән беләдирми?
Сијасәт нәдир? Әҝәр сијасәт ҹамаата падшаһлыг вә һөкмранлыг едиб онларын малыны, азадлығыны вә мәнәвијјатыны һәр һансы бир јолла әлиндән алмаг мәнасындадырса, дин белә бир сијасәти мәһкум вә онунла мүбаризә апармағы әмр едир. Лакин һөкүмәтин әдаләт вә инсаф әсасында гурулмасы үчүн тәдбирләр ҝөрүлсә, белә бир сијасәт дини ҹәмијјәтин зәрурәтләриндән сајылыр.

Бәс сијаси Ислам нәдир?

Бир мешә тәсәввүр един. Бурда бир ҹанавар вар вә ҝүҹү чатдығы истәнилән һејваны истәдији вахты гамарлајыб јејир. Мәсәлән, ҝәлиб бир гојуну баласы илә отлајан јердә ҝөрүр. Тутуб баласыны јејир. Гојун сәсини чыхармамалыдыр. Узагбашы мәләјиб демәлидир ки, Аллаһ рәисин ҹанына дәјмәсин. Бу гејри сијаси Исламдыр.

Амма бир дә ҝөрүрсән ки, бир гоч чыхыр дејир ки, үзр истәјирәм, ҹанавар мүәллим! Хејр ола, баламы нијә јејирсән? Ҹанавар да әввәл үз-ҝөзүнү туршудур, сонра ҹаваб верир ки, бу бизим мешәнин ганунудур! Онда Гоч икинҹи суалы сорушур: "Бу гануну ким гојуб белә?" Ҹанавар мүәллим лап нараһат олуб нәрилдәјир ки, ким гојаҹаг? Мән гојмушам! Онда Гоч гајыдыб дејир ки, мән дә сәнин кими бир Аллаһ бәндәсијәм. Мәним үчүн бу ҹүр ганун гојмаг һаггыны сәнә ким вериб?

Һә! Бах, артыг бу сијаси Исламдыр. Бундан сонра бизим бу гәһрәман Гоч башлајыр баласыны мүдафиә етмәјә. Һүҹума кечән ҹанавары вуруб ону гачмаға мәҹбур едир. Һәтта мүмкүндүр, бир-ики дишини дә гырсын! Сијаси Ислам мәһз будур. Зүлмә гаршы етираз вә һаггын бәрпасы...

Ики рәвајәтә диггәт едәк:

1-Имам Әли (әләјһиссалам) ордусу илә “Ҹәмәл” мүһарибәсинә ҝедәркән Бәсрә шәһәри јахынлығында “Зигар” адланан мәнтәгәдә истираһәт үчүн дајанды. Абдуллаһ ибни Аббас дејир: О Һәзрәтин јанына ҝетдим вә ҝөрдүм ки, ајаггабыларына јамаг вурур. Мәндән сорушду: Бу нәләјн (ики ҹүт ајаггабы)нын гијмәти нечә олар? Ҹаваб вердим: Һеч бир гијмәти јохдур вә дәјәрсиз бир шејдир. Бујурду: Аллаһа анд олсун ки, әҝәр һагг вә әдаләти јеринә јетирә, һәмчинин батил вә зүлмү арадан апара билмәсәм, бу ајаггабылар мәним үчүн сизә һөкүмәт етмәкдән даһа да дәјәрли вә үстүндүр.
2- Јенә дә бујурур: Аллаһа анд олсун ки, Мүавијә сијасәтдә мәндән үстүн дејил. Әксинә о, һијләҝәр вә хәјанәткардыр. Әҝәр һијлә, бәјәнилмиш бир әмәл олсајды, мән һамыдан зирәк олардым. Амма һәр нөв һијлә ҝүнаһ вә һәр ҝүнаһ исә күфрдүр... Беләликлә, динин һансы сијасәти һимајә етмәси ајдын олур. Әҝәр сијасәт һагг вә әдаләт үзрә гурулса, белә сијасәт мәһз динин өзүдүр. Сијасәтсиз дин - програмсыз бир дин һесаб олунур. Белә дин, һеч вахт чичәкләнмәз вә ҹәмијјәтә хејир верә билмәз.
Имам Һәсән (әләјһиссалам) сијасәтин нә олдуғуну сорушан шәхсә белә ҹаваб бујурур: Сијасәт – Аллаһ-тәаланын, һәмчинин дири вә өлү инсанларын һүгугларына риајәт етмәкдир. Аллаһ-тәаланын һүгугу - Онун истәдикләрини јеринә јетирмәк вә гадаған етдикләриндән чәкинмәкдир. Дири инсанларын һүгугу - ҹамаата гаршы олан вәзифәләри јеринә јетирмәк, ҹәмијјәтә едәҹәјин хидмәти әсирҝәмәмәкдир. Һакимин сәнинлә сәдагәт вә ихласла рәфтар етдији кими, сәнин дә һәгигәт вә ихласла рәфтар етмәјиндир. Әҝәр јахынларын вә гоһумларын һагг јолдан узаглашсалар, онлары доғру јола һидајәт етмәкдә јардымчы олмағындыр. Өлү инсанларын һүгугу исә - онларын јахшы әмәлләрини хатырламаг вә пис әмәлләрини ҝизләтмәкдир.

Ислам Ингилабынын әзәмәтли лидери мәрһум сејјид Руһуллаһ Мусәви сијасәти даһа ҝениш шәкилдә үч һиссәјә бөлүр: Илаһи сијасәт, һејвани сијасәт, шејтани сијасәт.
İнсанларын бүтүн фәрди вә иҹтимаи мәсләһәтләрини нәзәрә алыб онлары әсл сәадәтә јөнәлдән сијасәт илаһи сијасәтдир. Пејғәмбәрләрин, Имамларын вә онларын давамчылары олан ајыг Ислам алимләринин сијасәти илаһи сијасәтдир. Онлар инсанларын һәм бу дүнјада, һәм дә о дүнјада сәадәтә чатмасы үчүн чалышырлар.

Һејвани сијасәтдә инсанлара заһирдә зүлм едилмир, амма инсанын јалныз һејванлыг ҹәһәти, јәни бу дүнјасы илә бағлы сәадәти тәмин едилир. (Бәзи Авропа өлкәләриндә иддиа олундуғу кими).

Шејтани сијасәт исә фәсад әһлинин сијасәтидир. Јәни нәинки инсанлар әбәди сәадәтә јөнәлдилмир, һәтта онларын бу дүнјасына да зүлм едилир. (Имам Хомејнинин чыхышларынын топлусу, 13-ҹү ҹилд, сәһ. 433-ҹү сәһифә).

Илаһи дин вә әдаләтсевәр сијасәт, һәр икиси бирликдә ҹәмијјәтин ишләринә гарышыб, шәриәт һөкмләрини ајдын вә ашкар бир хәтт үзрә иҹра едә биләр.

Мүттәгиләрин Мөвласы Имам Әли (әләјһиссалам) әдаләтли имам вә һакимин вәзифәсини белә бәјан бујурур: »Һакимин вәзифәси, Исламын ганунларыны ҹәмијјәтә өјрәтмәкдир.« Јәни, Исламын гәбул етдији сијасәт, динин һөкмләрини тәлим етмәк вә онлары иҹраја гојмагдан ибарәтдир.

Беләликлә, әдаләт вә инсаф үзрә инсанлара һакимлик етмәк, динин әсасларындан сајылыр. Демәли, ҹәмијјәтин сијаси ишләрини шәри гајдалара ујғун әдаләт вә инсафла јеринә јетирмәк, Ислам һөкүмәти адланыр. Әҝәр белә бир һакимијјәт гуруларса, онун сијасәти - дин, дини исә сијасәтин өзү олаҹагдыр. Инсанларын белә бир һакимијјәтдә јашамасы, онларын сәадәт вә хошбәхтлијини тәмин едәҹәкдир.
Дин илә елм бир-бириндән ајры олмадығы кими дин илә сијасәт дә бир-бириндән ајры бир шеј дејил. Динсиз сијасәт, руһсуз ҹисимә бәнзәр.

Әҝәр дин сијасәтә гаршы диггәтсиз олсајды, онда Аллаһ өвлијалары бу барәдә нараһат олмаз вә сијаси мәсәләләр, һакимијјәт, һакимин вәзифәси, хүсусијјәрләри, әхлагы вә с. мөвзулар барәсиндә һакимләрә хәбәрдарлыг етмәздиләр. Амма ҝөрүрүк ки, Илаһи рәһбәрләрин (әләјһимуссалам) јер үзүнә ҝөндәрилмәсинин әсас сәбәбләриндән үмдәси, мәһз әдаләтли һакимијјәти бәрпа етмәкдән ибарәтдир. Әдаләт, һакимијјәтин зинәти вә ҝөзәллијидир. Ислам һакими әдаләтли олмалыдыр ки, гәлбләрә һаким олсун. Аллаһын истәји илә заманын Имамы (әләјһиссалам) зүһур етдикдә әдаләтли һөкүмәт бәрпа олаҹагдыр.

Сонда исә Һәзрәт Әлинин (әләјһиссалам) сијасәт барәсиндә олан бәзи һикмәтли кәламларыны “غرر الحكم” (Ғурәрул Һикәм) китабындан јада салмаг истәрдик:

حُسْنُ السِّيَاسَةِ قَوَامُ الرَّعِيَّةِ


Сијасәтин һүснү (ҝөзәллији) - фәгирләрин һәјатыны саһмана салмагдадыр.


مَنْ حَسُنَتْ سِيَاسَتُهُ وَجَبَتْ طَاعَتُهُ


Һәр кәсин сијасәти јахшы (әдаләт үзрә) олса, она (һакимә) итаәт етмәк ваҹибдир.


مِلَاكُ السِّيَاسَةِ الْعَدْل


Сијасәтин мејары (әсасы) әдаләтдир.

خَيْرُ السِّيَاسَاتِ الْعَدْلُ


Ән јахшы вә үстүн сијасәтләр әдаләтин иҹрасына бағлыдыр.


مَنِ اتَّخَذَ الْحَقَّ لِجَاماً اتَّخَذَهُ النَّاسُ إِمَاماً


Һәр кәс һагг јолунда олса, ҹамаат ону рәһбәр сечәҹәкдир.


الْإِنْصَافُ زَيْنُ الْإِمْرَةِ


Инсаф-һакимин зинәтидир.


الْعَفْوُ زَيْنُ الْقُدْرَة


Бағышламаг-гүдрәтин зинәтидир.


اعْدِلْ تَدُمْ لَكَ الْقُدْرَةُ


Һакимијјәтин давам етсин дејә, милләтин дадына јетиш!


5376 дәфә бахылыб
در حال ارسال اطلاعات...