Шрифт өлчүсү:
А+
А
А-
15 Ијун 2014

Аллаһ шејтаны нә үчүн јаратды?

Суал: Нә үчүн залым вә ҝүнаһкар инсанлардан бир һиссәси немәтләр ичиндә гәрг олмушдур?
Ҹаваб:
Јухарыдакы суал чохларыны дүшүндүрүр. Гурани-кәримин ајәләринә әсасән, беләләри ислаһедилмәз олдугларындан, јараныш ганунлары вә ирадә азадлығына әсасән өз башына бурахылмышлар. Аллаһ тәрәфиндән верилмиш бу мөһләт, әслиндә онлары учурума апарыр. «Али-имран» сурәсинин 178-ҹи ајәсиндә бујурулур: «Күфр едәнләр, онлара вердијимиз мөһләти өзләри үчүн хејирли билмәсинләр. Биз онлара мөһләт веримишик ки, ҝүнаһларыны даһа да артырсынлар. Онлар үчүн зәлиледиҹи бир әзаб вардыр».
Бәзи ајәләрдән мәлум олур ки, бәзән Аллаһ залым вә ҝүнаһкарлара вердији немәтләри һәдсиз дәрәҹәдә артырыр вә онлар ләззәт ичиндә хумарландыглары заман, гәфилдән онлары бүтүн немәтләрдән мәһрум едир. Мисилсиз фираванлыгдан сонра гәфил сәфаләт вә зәлаләт һәмин инсанлар үчүн бөјүк әзаба чевирилир. «Әнам» сурәсинин 44-ҹү ајәсиндә охујуруг: «Онлар едилмиш хәбәрдарлыглары унутдуглары бир ан бүтүн немәт гапыларыны онларын үзүнә ачдыг ки, шадлансынлар. Сонра исә гәфилдән бүтүн вердикләримизи ҝери алдыг. Бунунла да, онлар һәдсиз нараһатлыға дүчар олдулар».
Тәсәввүр един ки, бир залым, көврәк будаглары гыра-гыра үзүјухары, дајанмадан ағаҹа дырмашыр. Јухары галхдыгҹа, даһа да шад олур. Анламыр ки, нә гәдәр јухарыдан јыхылса, бир о гәдәр дә чох әзиләҹәкдир. Гәфил туфан гопур вә бир ан әввәл шадлыгдан ојнајан сүмүкләр јерә гахылыб, хынҹым-хынҹым олур.

Суал: Һал-һазырда беһишт вә ҹәһәннәм мөвҹуддурму?
Ҹаваб:
Әксәр Ислам алимләринин фикиринә ҝөрә, һал-һазырда һәм беһишт, һәм дә ҹәһәннәм мөвҹуддур. Гурани-кәримин мүхтәлиф ајәләриндә бу фикир јетәринҹә ајдын тәсдигләнир. «Төвбә» сурәсинин 89-ҹу ајәсиндә бујурулур: «Аллаһ онлар үчүн әбәди галаҹаглары, алтындан чајлар ахан ҹәннәтләр һазырламышдыр».
Башга бир сурәдә охујуруг: «Анд олсун ки, башга бир дәфә (Мәһәммәд әлејһиссәлам Ҹәбраил мәләји) әбәди беһиштдә јерләшдији Сидрәтүл-Мүнтәһанын јанында ҝөрмүшдүр» («Нәҹм» сурәси, ајә 13-15.). Гејд едәк ки, бу ајәләр Пејғәмбәрин (с) мераҹ сәфәринә аиддир.
«Тәкасур» сурәсиндә исә белә бујурулур: «Әҝәр елмүл-јәгинә малик олсајдыныз, мүтләг ҹәһәннәми мүшаһидә едәрдиниз». («Тәкасур» сурәси, ајә 5-7.)
Беһишт вә ҹәһәннәмин һал-һазырда мөвҹудлуғуну тәсдиг едән мөтәбәр һәдисләр кифајәт гәдәрдир. Бу һәдисләр арасында Мераҹ һәдисләри хүсуси јер тутур. Мөвҹудлуғуна дәлилләр ҝәтирдијимиз, бир заман Адәмин олдуғу беһишт дејилдир. Бу ҝүнки беһишт вә ҹәһәннәм, инсанларын хејир вә шәр әмәлләриндән асылы олараг ҝенишләнмәкдәдир.

Суал: Һансы шәхсләрдән мәсләһәт алмаг олар?
Ҹаваб:
Шүбһәсиз ки, һәр адамла мәсләһәтләшмәк инсана хејир ҝәтирмәз. Характерҹә зәиф вә нөгсанлы мәсләһәтчинин ҝөстәрдији јол, инсаны учурума апара биләр. Әли (ә) бујурур: «Үч гәбил инсанла мәсләһәтләшмә: Пахыл, горхаг вә тамаһкар инсанларла. Пахыл сәни касыбчылыгла горхудуб, башгаларына әл тутмагдан чәкиндирәр. Горхаг мүһүм ишләрин јеринә јетирилмәсинә мане олар. Тамаһкар исә, вар-дөвләт вә вәзифә газанмаг хатиринә, зүлмә мәрһәмәт дону ҝејиндирәр». («Нәһҹүл-бәлағә».)
İслам дининдә мәсләһәт истәјән адама хәјанәт едиб сәһв јол ҝөстәрмәк, бөјүк ҝүнаһлардан һесаб олунур. Билмәдијин бир ишдә, һәтта гејри-мүсәлмана мәсләһәт вермәк бөјүк ҝүнаһдыр.
Имам Сәҹҹад (ә) бујурур: «Сәндән мәсләһәт истәјәнә билдијин ишләрдә мәсләһәт вермәли, билмәдијин мәсәләләрдә ону билән шәхсин јанына ҝөндәрмәлисән. Мәсләһәт алдығын адамы, көнлүнә јатмајан мәсләһәтинә ҝөрә, гынамамалысан». (Тәфсири Нурус-сәгәлејн, 1-ҹи ҹилд, сәһ. 405.)

Суал: Залымы бағышламаг олармы?
Ҹаваб:
Гуранда бу барәдә белә бујурулур:
«Нә зүлм един, нә дә зүлмә баш әјин». («Бәгәрә» сурәси, ајә 279.)
«Бағышламағыныз мүттәгилијә даһа јахындыр». («Бәгәрә» сурәси, ајә 237.)
«Бағышласынлар! Аллаһын сизи бағышламағыны истәмирсиниз?». («Нур» сурәси, ајә 22.)
Һәзрәти Әли (ә) «Нәһҹүл-бәлағә»дә бујурур: «Аллаһын һөкмүнә баш әјәҹәкләри ана гәдәр залымларла вурушун».
İлк бахымдан белә ҝөрүнә биләр ки, бәзән «вуруш», бәзән исә «бағышла» демәклә, јухарыдакы ҝөстәришләр арасында зиддијјәт вардыр. Гејд едәк ки, бағышламағын шәраити вардыр. О заман бағышламаг олар ки, бағышланан тәрәф суи-истифадә едиб, өз зүлмүнү артырмасын. Башга бир тәрәфдән, дүшмән јалныз сон вә гәти гәләбәдән сонра бағышлана биләр. Чүнки там мәғлуб едилмәмиш дүшмәндән јени тәһлүкәләр ҝөзләнилир.
Һәзрәт Әли (ә) бујурур: «Дүшмәнә галиб ҝәләндә, бу гәләбәнин зәкаты олараг ону бағышла». («Нәһҹүл-бәлағә».)
Амма ҝүҹдән дүшмәмиш дүшмәни бағышламагла, инсан зүлмә разы оланлардан һесаб едилә биләр.

Суал: Аллаһ өз бәндәсини даш үрәкли едәрми?
Ҹаваб:
Аллаһ-Таала Гуранын бәзи ајәләриндә кимләринсә гәлбини даша дөндәрдијини хәбәр верир. Бир һалда ки, бу иш Аллаһ тәрәфиндән баш верир, инсан нә үчүн ҝүнаһкар сајылмалыдыр?
Диггәт етсәк, ҝөрәрик ки, үрәјин даша дөнмәси Аллаһ тәрәфиндән бир ҹәзадыр. Демәк, инсан Аллаһын гәзәбинә сәбәб олаҹаг ҝүнаһлара јол верир вә дашүрәклиликлә ҹәзанландырылыр. Мәсәлән, «Төвбә» сурәсинин 77-ҹи ајәсиндә белә бујурулур: «Аллаһа вердикләри вәдә хилаф чыхдыгларына ҝөрә, Аллаһ да онларын үрәкләринә говушаҹаглары гијамәт ҝүнүнә гәдәр нифаг салды». «Ибраһим» сурәсинин 27-ҹи ајәсиндә исә белә дејилир: «Аллаһ иман ҝәтирәнләри дүнјада вә ахирәтдә мөһкәм бир сөзлә сабит гәдәм едәр. Аллаһ залымлары јолундан аздырар».
Инсанын өз әмәлиндән доған бу пис нәтиҹә, онун ирадә азадлығына гәтијјән зидд дејилдир. Мәсәлән, спиртли ички ичән инсан анламалыдыр ки, ағлы башындан чыхаҹаг вә үзүнә ҹинајәт гапылары ачылаҹаг. Мәсәлән, адам өлдүрәҹәк. Бу шәхс сәрхош олдуғуну бәһанә ҝәтириб, адам өлдүрмәк фикириндә олмадығыны иддиа етсә дә, мәсулијјәтдән гача билмәз.
Аллаһ-Тааланын бир инсаны доғру јола јөнәлдиб, о бирини зәлаләтә салмасынын әсил сәбәби, һәмин инсанларын әввәлки хејир вә ја шәр әмәлләриндә ахтарылмалыдыр.

Суал: Һидајәт нәдир?
Ҹаваб:
«Һидајәт» доғру јола јөнәлтмә, доғру јол ҝөстәрмә мәнасыны верир. «Та-һа» сурәсинин 50-ҹи ајәсиндә бујурулур: «Аллаһымыз һәр шеји јаратды, сонра исә, онлары һидајәт етди».
«Һидајәт» кәлмәсинә Гуранын мүхтәлиф јерләриндә тез-тез тәсадүф олунур. Бу сөз әсасән, ики мәнада ишләнмишдир:
1. Тәквини һидајәт
Тәквини һидајәт дедикдә, бүтүн варлыг аләминин табе олундуғу низам нәзәрдә тутулур. Аллаһ-Таала өз хилгәтини, ҹанлы вә ҹансыз аләми јараныш ганунларына ујғун олараг һидајәт едир. Ҹанлы аләмин тәбии артымы, улдуз вә планетләрин низамлы һәрәкәти, тәквини һидајәтин нүмунәләриндәндир.
2. Тәшрии һидајәт
Тәшрии һидајәт пејғәмбәрләр, асимани китаблар васитәси илә һәјата кечир. Инсанлар пејғәмбәрләр вә китаблардан тәлим-тәрбијә алмагла, тәкамүл јолунда ирәлиләјирләр. «Әнбија» сурәсинин 73-ҹү ајәсиндә охујуруг: «Биз, онлары әмримизлә инсанлары доғру јола јөнәлдән имамлар етдик. Биз, онлара хејирли ишләр ҝөрмәји, намаз гылыб, оруҹ тутмағы вәһј етдик».
Ајә вә һәдисләрдән белә мәлум олур ки, тәшрии һидајәт, башга сөзлә пејғәмбәрләр вә асимани китаблар јалныз иманлы инсанлара тәсирли ола билир.

Суал: Аллаһ шејтаны нә үчүн јаратды?
Ҹаваб:
Тез-тез белә суалларла гаршылашырыг: Шејтан кими алчаг бир вүҹудун јарадылмасы, һансы мәнтигә әсасланыр?
İлк әввәл ону гејд едәк ки, Аллаһ-Таала шејтаны алчаг јаратмамышдыр. Мөтәбәр дини мәнбәләрин вердији мәлуматлара ҝөрә, шејтан узун илләр мәләкләрлә јанашы дајанмышдыр. Лакин сонрадан верилмиш азадлыгдан суи-истифадә едәрәк, түғјан гопармышдыр. Демәк, шејтан илк әввәл пак јарадылмыш, сонрадан өз истәји илә азғынлыға дүчар олмушдур.
Икинҹи бир тәрәфдән, јараныш ганунлара әсасән, зиддијјәт олмајан јердә тәрәгги дә олмаз. Шејтанын варлығы иманлы инсанлар үчүн горхулу дејилдир. Әксинә, онун төрәтдији фитнә-фәсадлар, иманлы инсанларын тәкамүлү үчүн мүһүм шәртләрдәндир.
İнсан јалныз ҝүҹлү дүшмәнлә гаршылашдығы заман өз гүввәсини сәфәрбәр едиб, ишә сала биләр. Тарихә бахын. Јалныз ҝүҹлү дүшмәнләрин һүҹумлары гаршысында ардыҹыл мүгавимәт ҝөстәрмиш милләтләр, бөјүк мәдәнијјәт јарада билмишләр.
«Нәһл» сурәсинин 99 вә 100-ҹү ајәләриндә бујурулур: «Һәгигәтән, иман ҝәтириб, јалныз өз Рәббинә тәвәккүл едәнләрин үзәриндә шејтанын һеч бир һөкмү јохдур. Шејтанын һөкмү јалныз она итаәт едиб, Аллаһа шәрик гошанлар үзәриндәдир».

Nur-az.com


4662 بازدید
در حال ارسال اطلاعات...