Шрифт өлчүсү:
А+
А
А-
14 Мај 2014

“Пејғәмбәр вәһһабизмин јаранаҹағыны демишди” (1)

Гум Елм Һөвзәсинин мүәллимләриндән олан шиәшүнас вә сәләфишүнас алим Әли Әсғәр Ризвани вәһһабизмә даир ашағыдакы китабларын мүәллифидир:

Вәһһаби фитнәси (Дилимизә тәрҹүмә олунуб)
Сәләфилијин тәнгиди
Вәһһабизмин дахилдән тәнгиди
Вәһһабиләрин мүсәлманларла рәфтары
Вәһһабиләрин ҹисим олан Аллаһы
İбн Тејмијјәнин Әһли-бејтлә дүшмәнлији
Ибн Тејмијјә Әһли-сүннәнин бахышында
Тәкфирчи фикирләрдән чәкинмәк
Пејғәмбәр вә өвлијаларын зијарәти
Вәһһабиликдә ағыл амили

Әли Әсғәр Ризванинин исламшүнаслыг, Гәдир-Хум, Имам Меһди вә диҝәр мөвзуларда да китаблары тәрҹүмә олунмуш вә Нур-аз китабханасында јерләшдирилмишдир. Бу јазыда исә алимин вәһһабилик һагда Фарс хәбәр аҝентлијинә вердији мүсаһибәсинин биринҹи һиссәсини ихтисарла диггәтинизә чатдырырыг:

- Вәһһаби етигадларындан бири диҝәрләрини кафир адландырмаг, шиәләри ширкдә иттиһам етмәкдир. Буна даир Гуран вә сүннәдә дәлил вармы?
- Вәһһабиләр јалныз өз етигадларыны дүзҝүн сајыр, ајрыларыны кафир адландырыр, мәһв етмәји дүшүнүрләр. Һалбуки Аллаһ-Таала Гуранда бујурур: “Јәһудиләр дедиләр: “Хачпәрәстләр (диндә дүзҝүн) бир шејә истинад етмирләр”. Хачпәрәстләр дә: “Јәһудиләр (диндә дүзҝүн) бир шејә истинад етмирләр“ - сөјләдиләр. Һалбуки онларын һәр икиси китаб (Төврат вә Инҹил) охујур. (Китаб әһли олмајан вә јазыб-охумаг) билмәјәнләр дә онлар кими данышдылар. Аллаһ онларын арасындакы бу ихтилафын һөкмүнү гијамәт ҝүнү верәҹәкдир!” Бу ајәдән баша дүшүрүк ки, ортаг етигадлары оланлар бир-бирини мәһв етмәјә чалышмамалыдыр. Һәм дә ајә ачыг-ашкар сөјләјир ки, белә мүһакимә јүрүдәнләр надан вә ҹаһил адамлардыр.

- Амма Ислам өлкәләриндә шиә вә сүнниләрә гаршы террор әмәлијјатлары һәјата кечирәнләр дә бәзи Гуран ајәләринә истинад едирләр.
- Аллаһ-Таала чохлу ајәләрдә кәлмеји-шәһадәт сөјләјән мүсәлманы кафир адландырмағы гадаған едир: “Һәр кәс бир мөмин шәхси гәсдән өлдүрәрсә, онун ҹәзасы әбәди галаҹағы ҹәһәннәмдир. Аллаһ она гәзәб вә ләнәт едәр, онун үчүн бөјүк әзаб һазырлар!” Һәмчинин бујурур: “Буна ҝөрә дә Исраил оғулларына (Төвратда) јазыб һөкм етдик ки, һәр кәс бир кимсәни өлдүрмәмиш вә јер үзүндә фитнә-фәсад төрәтмәмиш бир шәхси өлдүрсә, бүтүн инсанлары өлдүрмүш кими олур.” Бу барәдә һәдисләр дә кифајәт гәдәрдир. Нүмунә үчүн, Абдуллаһ ибн Өмәрдән Пејғәмбәрин белә бујурдуғу нәгл олунур: “Бир мүсәлманын өлдүрүлмәсинә бир сөзлә белә көмәк едән шәхсин алнына гијамәт ҝүнү белә јазылаҹаг: “Бу адам Аллаһын рәһмәтиндән әлини үзмүшдүр!”
Һәдисләрә мүраҹиәт едәндә ҝөрүрүк ки, Пејғәмбәримиз вәһһабизмин мејдана чыхаҹағыны өнҹәдән демишди. Сәһиһ-Бухаридә онун белә бујурдуғу јазылыр: “Шәргдән бәзи адамлар гијам едәҹәкләр. Онлар Гуран охујаҹаглар, лакин Гуран боғазларындан о тәрәфә кечмәјәҹәк. Онлар охун камандан чыхдығы кими диндән узаглашаҹаглар. Онларын әламәти башларыны (кечәл) гырхмаларыдыр”. Гәстәлани дејир ки, мәгсәд Мәдинәнин шәргидир; мәсәлән, Нәҹд вә ондан о јана.
Вәһһабилијин илк дөврләриндә јашамыш Әһли-сүннә алими Зејни Дәһлан дејир ки, вәһһабизмә гаршы китаб јазмаға еһтијаҹ јохдур, онлар барәдә Пејғәмбәрин “Онларын әламәти башларыны (кечәл) гырхмаларыдыр” ҹүмләси кифајәт едәр. Чүнки бидәтчиләр арасында вәһһабиләрдән башга һеч биринин белә әламәти јохдур. Онлар өз сыраларына гошуланларын о саат башларыны кечәл едирдиләр.
Һәмчинин Бухари, Әһмәд ибн Һәнбәл вә диҝәрләри Пејғәмбәрин Нәҹд бөлҝәси барәдә белә бујурдуғуну јазмышлар: “Шејтанын бујнузу орада чыхаҹагдыр”.

- Вәһһабиләрин сәләфләринин мүсәлманларла рәфтары неҹә олмушдур? Буҝүнкү вәһһабиләр кими онлар да халгла кобуд давранмышлармы?
- Бәли, вәһһабиләрин сәләфләри дә белә олмушлар. “Нәһҹ әл-Әһмәд” китабында дејилир ки, онлар (әксәр сүнниләрин етигад бәсләдији вә өзләринә ән јахын мүсәлман фиргәси олан) Әшәрилији күфр адландырыб алимләринә һүҹум едирдиләр. Онлар Әбу Исһаг Шафеини кафир адландырдылар, мәшһур тарих вә тәфсир алими олан Ибн Ҹәрир Тәбәријә һүҹум етдиләр, өләндә дәфнинә имкан вермәдиләр. Буна ҝөрә ону ҝеҹә вахты евиндә дәфн етдиләр. Радикал һәнбәлиләр өз фиргә марагларындан өтрү авам ҹамаатдан чох истифадә едирдиләр.
Ибн Әсир һиҹрәтин 317-ҹи илинин һадисәләрини јазаркән Бағдадда һәнбәлиләрлә диҝәр Әһли-сүннә фиргәләри арасында баш верән ганлы тоггушмалары гејд етмишдир. Мүнагишә исә “Ола билсин ки, Рәббин сәни бәјәнилиб тәрифләнән бир мәгама уҹалтсын!” ајәсинин тәфсири әтрафында јаранмышды. Һәнбәлиләр дејирдиләр ки, мәгсәд будур: Аллаһ Пејғәмбәри әршдә Өз јанында отурдаҹаг. Диҝәрләри исә тәрифләнән мәгамын шәфаәтдән ибарәт олдуғуну сөјләјирдиләр. Бунун үстүндә чахнашма дүшдү вә чохлары һәјатларыны итирдиләр.
Бир нечә әсрдән сонра Ибн Тејмијјә васитәси илә тәфригә далғалары јенидән баш галдырды, мүсәлманлара бидәт вә ширк иттиһамлары вурулду. Даһа бир нечә әсрдән сонра исә Ибн Тејмијјәнин фикирләриндән илһам алан Мәһәммәд ибн Әбдүлвәһһаб мүсәлманлары мүшрик вә бүтпәрәст адландырды, өзләрини кафир, ганларыны һалал, малларыны дөјүш гәнимәти елан етди вә нәтиҹәдә минләрлә ҝүнаһсыз мүсәлманын ганы төкүлдү.
Террорун гурбаны олмуш антисәләфи сүнни алими Рамазан әл-Бути дејир ки, бир конфрансда дүнјанын мүхтәлиф јерләриндән олан мүсәлман лидерләрин проблемләриндән сорушдум вә һамысындан ејни ҹавабы алдым. Дедиләр ки, јеҝанә проблемимиз сәләфи ҹамаатларынын мүсәлманлар арасында јаратдығы ихтилафлардыр.

- Имамларын дөврүндә дүшүнҹә вә әмәл бахымындан вәһһабиләрә бәнзәјән фиргә вә ја груп олмушдурму?
- Вәһһабилик мүхтәлиф ҹәһәтләрдән Хәвариҹә бәнзәјир. Хәвариҹ кими гејри-мәшһур вә мүстәсна нәзәрләри вар. Мәсәлән:
1. Хәвариҹ дејирди ки, бөјүк ҝүнаһ едән кафирдир. Вәһһабиләр дә беләдирләр;
2. Сакинләри бөјүк ҝүнаһлар етдикдә Дар әл-Исламы, јәни мүсәлман мәмләкәтини Дар әл-һәрб, јәни антиислам күфр мәмләкәти адландырмаг олар. Вәһһабиләр дә белә дејирләр;
3. Бунларын һәр икиси еһкамчыдыр, бәзи ајәләрә истинад едиб мүсәлманлары кафир адландырырлар;
4. Һәдисләрдә дејилир ки, хәвариҹ мүсәлманлары өлдүрүр, бүтпәрәстләри исә бурахырлар. Ејнилә бу һал вәһһабиләрдә ҝөрүнүр;
5. Абдуллаһ ибн Өмәр дејир: “Хәвариҹ кафирләр барәдә назил олмуш ајәләри мөминләрә аид едирдиләр”. Вәһһабиләр дә беләдирләр.

- Вәһһабиләрдә мөвҹуд олан кобудлуг, радикаллыг вә ифратчылыг нәдән гајнагланыр?
- Бәли, вәһһабиләр Исламы бүтүн дүнјаја гәддарлыг символу кими тәгдим едирләр. Бу, онларын вәтәни олан Нәҹд бөлҝәсинин хүсусијјәтидир. Нәҹд Әрәбистанда ҝениш бир сәһрада јерләшән уҹгар бөлҝәдир. Онун әһалисинин әсас иши јол кәсмәк, карванлары гарәт етмәк иди. Имкан тапанда да гошун јығыб диҝәр гәбиләләрә гаршы һүҹумлар тәшкил едирдиләр. Вәһһабиликдән сонра да онлар ејни иши давам етдирдиләр; лакин бу дәфә “дин” вә “төвһид” ады алтында.
(Арды вар)

Nur-az.com


8263 بازدید
در حال ارسال اطلاعات...