Шрифт өлчүсү:
А+
А
А-
12 Ијун 2017

Рамазан ајы Азәрбајҹанда һисс олунурму?

Бир сыра мүсәлман халглар вардыр ки, онларын Исламы, дини, Рамазаны анҹаг мәсҹид ичиндәдир. Тәәссүф һисси кечирәрәк демәлијик ки, Азәрбајҹан халгы да бу гәбил халглардан сајылыр
Мүбарәк Рамазан ајынын фәзиләтләриндән данышан һәдисләр арасында бир һәдис хүсуси диггәт чәкир. Ислам Пејғәмбәри (с) бујурур ки, оруҹ тутан шәхс ики мәгамда севинәр ки, биринҹиси ифтар заманыдыр, икинҹиси исә о дүнјада әҹрини аларкән. Амма тәәссүфләр олсун ки, Азәрбајҹанда бу севинҹ һисси о гәдәр дә билинмир. Чүнки үмумијјәтлә Азәрбајҹанда Рамазан ајынын ҝәлиши һисс олунмур.
Бир сыра мүсәлман халглар вардыр ки, онларын Исламы, дини, Рамазаны анҹаг мәсҹид ичиндәдир. Тәәссүф һисси кечирәрәк демәлијик ки, Азәрбајҹан халгы да бу гәбил халглардан сајылыр. Бу халгын телевизијасы, радиосу, театры, киносу, рекламы вә с. КИВ-и диндән, исламдан чох узагдыр. Доғрудур, бәзи интернет ресурслары вардыр ки, орада Ислам дини мүәјјән гәдәр тәблиғ едилир. Һәмчинин Рамазан ајында бир ај бојунҹа бир-ики програмда дини верилиш ефирә верилир. Амма һәгигәтән дә бу мигдар мүсәлман бир халгын Рамазан тәблиғинә олан еһтијаҹыны өдәмир. Бунун бариз нүмунәси шәһәрдә ҝәзишән, иш-ҝүҹ далысынҹа ҝедән инсанлардыр. Онлар чох раһатлыгла ҝүндүз- ҝүнорта вахты јејир, ичир, ишләјән кафеләрдә, дөнәр-перожки сатылан дүканларда гидаланырлар. Затән бу инсанлар диҝәр ајларда өз ҝејимләри илә авропалылара даһа чох охшајырдылар. Рамазан ајында архајынлыгла јејиб-ичмәләри исә онларын Рамазандан узаг олмаларыны ҝөстәрир.
Әлбәттә, бу халг мәгсәдјөнлү шәкилдә бу көкә салыныб. Өлкәдә дөвләт сәвијјәсиндә елә надүрүст ишләр ҝөрүлүр ки, мүсәлман бир халг мүсәлмандан даһа чох динсиз бир авропалыја бәнзәјир.
Əлбәттә, мәлумунуздур ки, бир халга истәнилән бир шеји тәблиғ етмәк үчүн ән ҝүҹлү вә ҝениш васитә КИВ-дир. Мәсәлән, елә бу халгын диндән, Рамазандан узаг дүшмәсиндә надүрүст КИВ вә онун халга тәгдим етдији зијанвериҹи шоуларын васитәсијлә халг бу ҝүнә галыб? Бу халга дин нә заман тәблиғ едилиб ки, онун динә сәдагәтли олмасы умулсун. Доғрудур, Аллаһа һәмд олсун ки, бу ҝүн өлкәдә мәсҹидләрин сајы чохдур, бәзи мәнтәгәләр вардыр ки, диндарлығы илә таныныр. Амма бу кифајәт етмир. Бир мисалла бәһсимизә даһа да ајдынлыг ҝәтирә биләрик: Мәсәлән, ҹәнуб зонасы, лап дејәк ки, Нардаран вә онун әтрафындакы кәндләр диндарлыгла ад чыхарыблар. Амма тәәссүфләр олсун ки, бир халгын мәдәнијјәти, дини, милли-мәнәви дәјәрләри, үмумиликдә менталитетинә бәләд олмаг үчүн телевизијасына бахмаг кифајәтдир. Күчәдә-базарда бу халгла таныш олмаг истәјән исә шәһәрә чыхыр. Шәһәрә чыхдыгда исә инсанларымыызн авропалашдығы ашкар ҝөрүнүр. Әләл-хүсус да сон заманлар өлкәмиздә кечирилән бејнәлхалг тәдбирләрә ҝөрә туристләр өлкәмизә ахышмагдадыр. Онлар шәһәрә ҝәзмәјә чыхаркән мүсәлман бир халгын авропалылара бәнзәмәјә ҹан атдыгларыны даһа чох ҝөрүрләр. Онлар мәсҹид, һүсејнијјә, пир кими ибадәт оҹагларына да турист ҝөзүјлә бахырлар. Фото чәкиб, репортаж һазырлајыб ҝедирләр. Ҝедәркән дә Азәрбајҹан халгы авропалашмыш бир халг кими тәгдим едилир. Беләликлә дә һәр дәфә бу өлкәјә олан турист ахыны халгын бир аз да авропалашмасына сәбәб олур.
Доғрудур, халг арасында әмр бе мәруфун, динә дәвәтин зәифлијини өзүнү ачыгҹа ҝөстәрир. Амма бүтүн бунлардан өтрү биринҹи мәсул шәхс дөвләтдир. Бу ҝүн инсанлары динә дәвәт едән, Рамазанын мүбарәклијини чатдыран дин хадимләри, дәјәрли алимләр һәбс едилирсә әлбәттә инсанлар диндән узаглашаҹаглар. Неҹә ки, бир халгын мәшһур вә ҝүҹлү тәбибини арадан апардыгда о өлкәдә хәстәликләрин сајы артыб чохалаҹаг, дин хадимләри, мәнәвијјат тәбибләри дә ејнијлә бу ҹүрдүр.
Мүбарәк Рамазан ајынын бајрамы олан Фитр бајрамында дөвләт башчысы халгы тәбрик едир. Һәтта тәбрик чеврәсини бир аз да ҝенишләндириб бүтүн дүнја мүсәлманларыны тәбрик едир. Амма Рамазан ајы мәҝәр Фитр бајрамындамы јада дүшмәлидир? Бу бајрам кимләр үчүндүр? Оруҹ әһли үчүн. О заман нә үчүн инсанларын оруҹла, Рамазан ајы илә таныш олмасындан өтрү ҝүҹләндирилмиш иш режиминә кечид едилмир. Доғрудур, биз дөвләтдән ҝүндүз саатларында күчәләрдәки чајханаларын, дөнәр-перожки дүканларынын гападылмасыны тәләб етмирик. Амма һеч олмаса ән азындан Рамазан ајына һөрмәт гојан шәхс халгын ефириндә бир ај бојунҹа, Рамазандан сонра да мүнтәзәм вә давамлы олараг дини тәблиғатла мәшғул олмалыдыр. Белә олан һалда инсанлар Рамазанын фајдалары вә фәзиләтләри илә таныш оларлар. Рамазан ајында өзләри ҝүнорта вахтлары ишләтдикләри кафеләри, чајханалары, дөнәрханалары ишләтмәзләр. Һәтта, бу иши дөвләт мәҹбури олараг һәјата кечиртмәк истәсә белә буну баҹарар. Бурада демократијаја зидд һеч нә јохдур. Мәсәлән, ҝөтүрәк һазырда шәһәрин мәркәзиндә, көһнә "дом совет" гаршысында Формула – 1 јарышлары үчүн гојулан стуллары. Азаркешләр бурада әјләшиб Формула – 1-ә тамаша едирләр. Бу ишләри ҝөрәркән мәҝәр бүтүн халгдан сорушублар ки, разысыныз, јохса јох?! Өзү дә нәзәрә алсаг ки, бу ҝүн халгын чоху бу лазымсыз шоулардан, Формула -1 ојунларындан наразыдыр. Халг истәмир ки, һакимијјәт онун боғазындан кәсиб Формула – 1-ә сәрф еләсин. Әҝәр демократијадырса, халг һакимијјәтидирсә бу демократијаја зидд дејилми? Амма һакимијјәт бу иши зорла, халгдан иҹазә алмадан тәшкил едир дејә халг бир сөз дејә билмир. Белә олан һалда дөвләт ганун һалына салыб Рамазанда "мүсәлман дөвләтик" адыјла јемәкханалары, дөнәрханалары бағласа инсанлар буна етираз етмәз. Һәтта инандырым сизи ки, о инсанлар өзләри буна разы оларлар вә ҹанла-башла бу ишин һәјата кечмәсинә разы оларлар.
Бу үзүҹү һадисәләр исә ону демәјә әсас верир ки, Азәрбајҹан һеч дә Авропа илә Ислам дүнјасы арасында көрпү ролуну ојнамыр вә јахуд баланслашдырылмыш сијасәт апармыр. Һәтта сон кечирилән Ислам ојунлары тәдбиринин белә Ислама һеч бир аидијјаты јох иди. Ислам өлкәләринин әксәријјәти исә Азәрбајҹаны Ислама дәјәр верән бир дөвләт кими тәгдим етмәјә чалышырлар. Чүнки бу дөвләтләрин Азәрбајҹан һакимијјәти илә сијаси-игтисади әмәкдашлыглары вар. Буна ҝөрә дә һәр мөвзуда сөз дүшәндә мәҹбурән Азәрбајҹан тәрифләмәли олурлар. Амма һәгигәтдә Азәрбајҹанда нәинки Рамазан, үмумијјәтлә Ислам лазыми һәддә һисс олунмур. Аллаһдан арзумуз будур ки, бизим өлкәмиздә Ислам дини јүксәк сәвијјәдә тәблиғ едилсин вә халг узаг дүшмүш кечмишинә дөнүш етсин.


5172 بازدید
در حال ارسال اطلاعات...