Шрифт өлчүсү:
А+
А
А-
25 Март 2014

"Малик Әштәр": Порше һара, биз һара!

Мүсәлман дүнјасында "Малик Әштәр" кими танынмыш Иран актјору Дарјуш Әрҹүмәнд дини чеврәләрдә Ислам севҝиси илә танынмыш шәхсләрдәндир. Иран гәзети севимли актјорла мүсаһибәни тәгдим едир.

Суал: Һәр һансы бир актјорла сөһбәтдә онун севдији образы сорушсаг олсун ки, о милјонларла тамашачынын јаддашына һәкк олунмуш ролу јох, башга бир ролу јада салаҹаг. Амма Малик Әштәр ролу доғрудан да Иран киносунун ән јаддагалан образыдыр. Малик Әштәр ролу актјорун һәјатыны дәјишә билән бир ролдур. Олсун ки, бу рол Дарјуш Әрҹүмәндә дә тәсирсиз өтүшмәјиб. Сизин кино, театр вә телевизијада бөјүк тәҹрүбәниз вар. Неҹә дүшүнүрсүнүз, бу ҝүн сериаллар вә филмләримиз сијасәт вә мәдәнијјәтимизә ујғудурму?

Дарјуш Әрҹүмәнд: Дүшүнмүрәм ки, мәним өлкәмдә фәргли сијасәт вар. Мәнҹә, ишдә сәлигәләр фәрглидир. Сијасәт дејәндә бир һадисәјә һәртәрәфли бахыш нәзәрдә тутулур. Мәним зәннимҹә, бу торпагда ән үстүн сечки, ән мүнасиб јол мејарлары тарихин әввәлиндән гүввәдә олуб. Һамыда мараг вар ки, һәр шејин онун истәдији кими олсун. "Нә үчүн" мәрһәләсинә чатанда мүбаһисәләр башлајыр. Мәдәнијјәтимиз һаггында ону дејә биләрәм ки, "Порше" (дәбдә олан гијмәтли автомобил) далынҹа гачмаг бизим мәдәнијјәтимизә мүнасиб дејил. Олсун ки, сөзләрим чохунун хошуна ҝәлмәјәҹәк. Бу сөзләрдән сонра мәсәлән телевизијаја јолуму бағлаја биләрләр. Амма бу әһәмијјәтли дејил. Мән бу өлкәни, бу дөвләти севирәм. Тәбии ки, һәгигәти даһа артыг!



Неҹә олур ки, "Сәрзәмини коһән" сериалы үзәриндә 5, 6 ил иш ҝедир, сонра ајдын олур ки, мәдәнијјәтимизә зидд аддым атылыб?! Бу филмә ссенари јазылыб, ону шура тәсдиг едиб, филмә нәзарәтчи вар. Амма филмин нүмајиши заманы дәјәрли Бәхтијари тајфасы ајаға галхды, етираз етди. Дәрһал мәсуллар бу халгдан үзр истәди. Бу нә демәкдир? Әҝәр мәдәнијјәт сијасәти варса белә һал баш вермәмәлидир. Әҝәр һәмин дөврү ҝөрмүш инсанлар һәлә јашајырса зәһмәт чәкиб дәјәрли иш ҝөрмәк олар. Инди мән сиздән сорушурам, бизим телевизијада мәдәнијјәт сијасәти вармы?

Суал: Кинода неҹә, кинода мәдәнијјәт сијасәти вармы?

Дарјуш Әрҹүмәнд: Әҝәр десәм ки, кинода вәзијјәт јахшыдыр, анарихзмдә иттиһам олунарам. Бир нөгтәни гејд едим ки, мәдәнијјәт вә мәдәнијјәт сијасәти 3-5 нәфәрин сәлигәси әсасында јаранмамалыдыр.

Суал: Кино евиндә фәргли фикирләрдән долајы мүбаһисәләр вар. Бу мүбаһисәләр мәдәнијјәт јөнлүдүр, јохса сијасәт?

Дарјуш Әрҹүмәнд: Мүбаһисәни арадан галдырмаг үчүн һадисәјә мүштәрәк тәриф верилмәлидир. Әлбәттә ки, һәгигәт әсасында! Тәәссүф ки өлкәмиздә мәдәнијјәт сијасәтинин ваһид тәрифи јохдур. Һәрә өз баша дүшдүјү кими тәриф верир. Һамы да динин мүдафиәси иддиасындадыр. Әлбәттә ки, фәргли фикир өз-өзлүјүндә јахшыдыр. Амма унутмамалыјыг ки, бу мүгәддәс дин бизә Аллаһын ипиндән јапышмағы, парчаланмамағы тапшырыб. Динимиз бизә тапшырыр ки, бир-биримизи јахшы динләјәк. Ајры-ајры шураларда инсанлар фикрини билдирир. Мөвлана 700 ил әввәл дејиб ки, һәр кәс өз ҝүманына ҝөрә мәни севди вә мәним ичимдәки сиррә бахмады. Бир филмин тәсири нә гәдәрдир ки, биз онун һаггында бу гәдәр мүбаһисә едирик?! Инанын ки, мүгәддәс Ислам дининә бир филм јох, 50 филм зәррәҹә зәрбә вура билмәз. Әҝәр белә олмасајды, диндән әсәр әламәт галмазды.

Суал: Бәзи телевизија верилишләриндә сензуранын тәтбигинә неҹә бахырсыныз? Фәҹр филм фестивалынын мәҹлисини мисал ҝөстәрә биләрик.

Дарјуш Әрҹүмәнд: Өз дүшүнҹәләри әсасында мәһдудијјәт гојурлар. Санки ҝөјдән енән бир дашын габағыны алмаг истәјирләр. Өлкәмизин коститусијасы, парламенти, дөвләти вар. Назир милләт вәкилләри тәрәфиндән тәсдиг олунуб. Мән бу мәһдудијјәтләрдә сијсәт ҝөрмүрәм.



Суал: Һәзрәт Әли (ә) филминин чәкилишиндән 20 ил өтүб. Сиз бу филмдә һамынын севдији Малик Әштәр ролуну јаратмысыныз. Јенә дә бу филми өлкәнин ән үстүн тарихи филми сајырсыныз?

Дарјуш Әрҹүмәнд: Бу филмин јүкү, мәнасы о гәдәр ағыр иди ки, кимсә онун алтындан имза гојмаға ҹүрәт етмирди. Јалныз Рәһбәр Ајәтуллаһ Хаменеи бу иши ҝөрә билди. Ҹәнаб Рәһбәр ики ирад билдирмәклә филмин чәкилишинә иҹазә верди, һәтта чәкилишдән сонра бүтүн иши нәзәрдән кечирди. Гојун заман өтсүн. Бәзи ишләр заман өтәндә һәгиги гијмәтини тапыр. Һәзрәт Әли филми дә бу гәбилдәндир. Инсанлар ҹәмијјәтдә мәни ҝөрәндә Малик Әштәр кими гәбул едир. Башга роллары севсәләр дә Малик Әштәрә ешгләри башгадыр.



Суал: Дүшүнмүрсүнүз ки, инсанларын белә ҹидди мүнасибәти сизин сонракы ролларыныза тәсир ҝөстәрир?

Дарјуш Әрҹүмәнд: Тәбиидир.

Суал: Амма инсанларын чох һәссаслығы проблем дә јарад биләр. Сизин "Иранлысајағы издиваҹ" филминдәки ролунуз бирмәналы гаршыланмады.

Дарјуш Әрҹүмәнд: Мән һеч бир әхлагсыз филмә чәкилмәмишәм. Олсун ки, сиз дә һәмин филмә башга призмадан бахырсыныз. Амма мән һәмин ролла мәдәнијјәтимизи ҝөстәрмишәм. Мәҝәр иранлы киши гејри-иранлы гадынла аилә гурмур?! Биз мәдәнијјәтли халг олмушуг. Мән "олмушуг" дејирәм. Һазырда тарихин дөрд јол ајрыҹындајыг. Бүтүн дүнја тарихи бизим өлкәдән өтүб кечир.

Суал: Сизин нәзәринизҹә, зәнҝин мәдәнијјәтимиз сорағынҹа ҝедән нечә филм чәкилиб?

Дарјуш Әрҹүмәнд: Мән гәбул едирәм ки, мәһдудијјәтләр вар. Јохса бизим мәнбәләримиз зәнҝиндир. Бизә 500 ил вахт лазымдыр ки, шаһнамә үзәриндә ишләјәк. Дүнјада бу әсәрин мисли јохдур. Милјардларла доллар сәрмајәјә еһтијаҹ вар ки, шаһнамә лазымы сәвијјәдә чәкилсин. Бу әсәри шиә бир мүсәлман јазыб. Әҝәр бу иши мүәјјән шәртләри ҝөзләмәдән јеринә јетирсәк әсәри мәһв едәрик. Һазырда бу әсәрә әл вурмамаг даһа јахшыдыр.

Суал: Доғруданмы сизин етигадыныз кино һәјатыныза һаким олуб?

Дарјуш Әрҹүмәнд: Әдлијјә органларында чалышан достларымдан бири деди ки, Малик Әштәр ролу сәни дәјишиб. Дедим ки, белә чыхыр әввәл мүсәлман олмамышам?! Дүшүнмүрәм ки, беләдир. Малик Әштәрдән әввәл дә етигадым бу ҝүнкү кими олуб. Әҝәр "Ирансајағы издиваҹ" кими комедијаја чәкилмишәмсә бунун үчүн јетәрли дәлилләрим вар.

Суал: Бәзиләри дүшүнүр ки, сиз тәклиф олунан роллары фәргли јарадырсыныз. Јәни ссенаридә нәзәрдә тутулдуғу кими олмур.

Дарјуш Әрҹүмәнд: Мән савадсыз дејиләм ки, кимсә мәни доғру јолдан чәкиндирсин. Мән јол вермәрәм ки, һансыса режиссор мәнә ролу гәбул етдирдијини дүшүнсүн. Малик Әштәр ролу мәним узун илләр сәбримин мүкафаты иди. 25 ил Мәшһәддә отуруб бүтүн тәклифләрә рәдд ҹавабы вермәјимин ҹавабыны алдым. Мәним ишим актјорлуг дејил, филм јаратмагдыр. Мән бу јолдан әл чәкмәрәм. Мән бу халгын хидмәтчисијәм вә өз ишимдән ләззәт алырам. Бәзиләриндән фәргли олараг сәнәтдә халгын хидмәтчиси олдуғуму унутмурам. Мәним истедадымы кәшф едән илк шәхс анам олуб. Амма мән актјор олмаг истәмирдим. Анамын мисилсиз тарзәнлик истедады варды. Һеч вахт һансыса мәҹлисәд ифа етмәмишди. Бу истедады әсасында мәндә оланы ҝөрмүшдү. Һәр дәфә театрдан сонра евдә чарпајымын үзәриндәки һәдијјәдән анамын разы галдығыны баша дүшүрдүм. О адәтән мәнә үзүк һәдијјә верирди.

Суал: Һәјат јолунуз неҹә кечиб?

Дарјуш Әрҹүмәнд: Мәктәбдән сонра университетә дахил олдум. Доктор Әли Шәриәти илә таныш олдум. Тарих ихтисасыны дүшүнҹәли шәкилдә сечдим. Актјор олмаг гәрарына ҝәлдим. Баша дүшүрдүм ки, тарихи билмәдән бу ишдә мүвәффәгијјәт газанмаг олмаз. Тарих мәни мәгсәдимә чатдыраҹаг ән мүнасиб ихтисас иди. Беләҹә Әли Шәриәтинин шаҝирди олдум. Сонра киноја ҝәлдим вә Малик Әштәр ролу илә мәсулијјәтими јеринә јетирдим.

Суал: Сиз етигадыныз әсасында сәнәтинизә мәһдудијјәтләр гојмусунуз. Аиләдә неҹә, јахшы ата, јахшы һәјат јолдашы ролуну дүзҝүн ифа едә билирсинизми?

Дарјуш Әрҹүмәнд: Мән аиләмин хидмәтчисијәм. Инанмаг чәтиндир ки, 8 ај өнҹәјә гәдәр иҹарәнишин идим. Амма бу мүһүм дејил. Инанмајан инанмасын. Кимсәдән нәсә истәмирәм. Проблем бурададыр ки, мән һәр дәвәти гәбул едә билмирәм. Һәтта һәр јерә ҝедә билмирәм. Мәсәлә онда дејил ки, һарадаса әксимин чәкилиб јајылмасындан горхурам. Садәҹә өзүмү мөвзуја чевирмәк истәмирәм.

Суал: Аиләниз билирдими ки, һәзрәт Әли филминә чәкилдикдән сонра ролларыныз мәһдудлашаҹаг? Онлар буна етираз етдими?

Дарјуш Әрҹүмәнд: Онлар һәр шеји билирдиләр. Дүшүнмәјәсиниз ки, мән аиләмә мадди чәтинлик јашатмышам. Һәјат јолдашым тәләбә јолдашымдыр, о да устад Шәриәтинин шаҝирдидир. Һәјата бахышларымыз охшар олдуғундан маддијјат бизим үчүн әсас дејил. Мадди дурумумузу јахшылашдыраҹаг тәклифләр чох олуб. Малик Әштәр ролундан сонра мәнә бөјүк сәрвәт ҝәтирәҹәк роллар тәклиф олунуб. Бөјүк банклардан бириндән администратор вәзифәси тәклифи дә алдым. Мән әгидәм әсасында јашамышам вә белә ишләрә ҝедә билмәрәм.

Суал: Өвладларыныз өзүнү хошбәхт һесаб едирми?

Дарјуш Әрҹүмәнд: Мән онларын тәһсил хәрҹини өдәмишәм. Хошбәхтликдән өвладларым да фәрглидир. Онларын ҝүнаһы јалныз будур ки, Дарјуш Әрҹүмәндин өвладларыдырлар.

Суал: Өвладыныз вә гардашыныз оғлу сәнәтдәдир. Онларын сәнәтинә ҹидди јанашырсынызмы?

Дарјуш Әрҹүмәнд: Мән оғлум һаггында даныша биләрәм. Оғлум мәним чәкилдијим филмә ҝәлмәк истәмир. Истәмир атасынын көлҝәсиндә олсун. Гардашым оғлунун она јахшы мүәллим оласы атасы вар. Мән өз өвладларыма ҹавабдеһәм. Мән евимдән башга јердә данышмырам. Даһа чох динләмәји севирәм. Бир дә кимин неҹә актјор олмасыны халг тәјин едир. Әҝәр кимсә мәни бәјәнмәсә бунун ејби јохдур. Мән елан едирәм ки, һәр ролу гәбул етмирәм. Мәсәлән Меһран Мүдирини гәбул етмирәм. Тәбии ки, онун да иши сәнәтдир. Мәнә рол тәклиф едиб, имтина етмишәм. Чүнки онда јенилик ҝөрмүрәм. Фөвгәладә бир иши олса дүшүнәрәм. Мән бу әгидәмлә фәхр едирәм. Һазыр дејиләм ки, Поршејә минмәк хатиринә һәр тәклифә мүсбәт ҹаваб верим. Сәнәткарын әхлагы белә олмамалыдыр. Әлбәттә ки, сәнәткар ики милјардлыг машына минә биләр. Амма бу мәним мәмләкәтимин мәдәнијјәти дејил. Чүнки бу өлкәдә кино вә ја театра бахмаг үчүн билет алмаға ики мин түмәни олмајан инсан кифајәт гәдәрдир. Бу дүшүнҹәмлә, өвладларым вә һәјат јолдашымла фәхр едирәм.



Суал: Сәнәт јолу сизи "Ситајиш" сериалында Һишмәт Фирдовс ролуна ҝәтириб чыхарды. Бу сериалы уғурлу сајырсынызмы?

Дарјуш Әрҹүмәнд: Јүз фаиз! Һазыркы һиссәләр биринҹидән даһа чох севилир.

Суал: Һәфтәдә бир һиссәнин екрана чыхмасы сизи разы салырмы?

Дарјуш Әрҹүмәнд: Мән һәр ҝеҹә бир һиссәнин верилмәсинә мүхалифәм. Филм чөрәк дүканы дејил ки, һәр һиссәни тәндирдән чыхарыб мизин үстүнә атасан. Онун һәр епизоду үчүн ҹан гојулуб. Бир ил әзаб чәкдијимиз 25 һиссәни үч һәфтәјә екрана чыхараг?! Әлбәттә ки, бәзи филмләри һәр ҝүн екрана чыхармағын ејби јохдур. 20 серијаны 15 ҝүнә чәкибләрсә ону һәр ҝүн јајымламаг олар.

Суал: Бәзиләри дүшүнүр ки, һиссәләрин фасиләрлә верилмәси марағы азалдыр. "Аваји-баран" сериалынын уғуруну онун һәр ҝүн јајымланмасы илә изаһ едирләр.



Дарјуш Әрҹүмәнд: Сиз һансы уғурдан данышырсыныз?! Сиз дүшүнмүрсүнүз ки, бу дағ базарда мәна вә мәфһум мәһв олуб ҝедир?! Түркијә сериаллары бу гәбилдәндир. Һәтта тарихи филмләри ҝүҹлү олмур.

Суал: Бир сериалын һансы һәддә гәдәр узанмысыны гәбул едирсиниз?

Дарјуш Әрҹүмәнд: Филмин узунлуғу мүһүм дејил. Әсас мәсәлә дәјәрдир. Кичик бир филм дәјәрсиз, узун бир сериал дәјәрли ола биләр. Бизим ишимиз адәтән трилоҝија форматында тамамланыр. Лост кими филмләрдә мүәллиф олмур. Режиссор әһвалатлары екранлашдырыр, вәссалам. Бизим исә Сәид Мүтәллиби кими ҝүҹлү јазычымыз вар.

Суал: Һишмәт Фирдовсу севирсинизми?

Дарјуш Әрҹүмәнд: Мән онун ашигијәм.

Суал: Нәрҝиз Мүһәммәди илә һәмкарлығы давам етдирмәкдән мәмнунсунузму?

Дарјуш Әрҹүмәнд: Јеҝанә шәхс олмушам ки, онун ифасы үзәриндә мөһкәм дајанмышам. О доғрудан да ҝөзәл ојнајыб.

Суал: Бәзиләри дејир ки, филмдә Һишмәт Фирдовса о гәдәр истинад едилиб ки, филмин адыны Ситајиш јох, Фирдовс гојмаг оларды. Нә дүшүнүрсүнүз?

Дарјуш Әрҹүмәнд: Мәнтиги бахымдан Ситајиш олмасајды Һишмәтин ролу ҝөзә ҝөрүнмәзди, мәнасыз оларды. Тәбии ки, Ситајиш дә Һишмәт Фирдовссуз алынмазды. Мәним әгидәм будур ки, инсан өз ишини ешглә ҝөрмәлидир. Тәсадүфү дејил ки, иши илә бағлы ләгәб алмыш адамлар вар. Нә ишлә мәшғул олмаг јох, неҹә мәшғул олмаг мүһүмдүр. Сән машын механики ол, амма ишини сев!

Nur-az.com


6456 بازدید
در حال ارسال اطلاعات...