Шрифт өлчүсү:
А+
А
А-
14 Декабр 2015

Идеаллар вә ҝерчәклик

Һөҹҹәтүлислам Әли Риза Пәнаһијанла сөһбәт
Идеализм вә реализм Ҹәнаб Рәһбәрин сөһбәтләриндә јер алмыш мөвзулардандыр. Ҹәнаб Рәһбәр Ајәтуллаһ Хаменеи бу ил тәләбәләрлә ҝөрүшдә бујурду: “Тәләбәнин илк мәсулијјәти онун идеаллара бағлылығыдыр. Бәзиләри тәблиғ едирләр ки, идеаллара бағлылыг реаллыға зиддир. Әслиндә белә дејил. Идеаллара бағлылыг мүһафизәкарлыға зиддир, реаллыға јох. Мүһафизәкарлыг одур ки, сиз аҹы вә пис дә олса мөвҹуд вәзијјәтлә барышырсыныз, вәзијјәти дәјишмәк үчүн һәрәкәт етмирсиниз. Бу мүһафизәкарлыгдыр. Идеалистлик исә ҝерчәклији дүзҝүн танымаг, онун мүсбәт ҹәһәтләриндән фајдаланмаг, онун мәнфи тәрәфләри илә мүбаризә апармагдыр. Идеаллара бағлылыг будур. Ҝөзүнүз идеалларда олсун. Тәләбә үчүн бу өнәмлидир.” Бу мөвзуда суалларла һөҹҹәтүлислам вәлмүслимин Әли Риза Пәнаһијана мүраҹиәт етдик. Һөвзә вә университетин устады ҹәнаб Пәнаһијан суалларымызы јазылы шәкилдә ҹавабландырыб.

Суал: Идеализмлә реализм арасында һансы мүнасибәт вар? Идеализм нә заман фантастикаја ҝедиб чыхыр?

Ҹаваб:
Бәзиләри елә идеаллара үз тута биләр ки, бу идеаллар варлыг аләминдәки ҝерчәкликләрә зиддир. Мүәјјән шәраитләрдә идеалларын ҝерчәкликлә ујғун ҝәлмәмәси мүмкүндүр. Бәзән дә реаллығын дүзҝүн гијмәтләндирилмәмәси илә растлашырыг. Һәм реаллыг, һәм дә идеаллара мүнасибәтдә инсанларын јанылмасы мүмкүндүр. Әслиндә исә идеаллара бағлылыгла реаллыг арасында зати бир фәрг јохдур. Идеал дүзҝүн ҝерчәклијин ҝениш тәсәввүрүдүр. Онун реаллыға чевирилмәси мүмкүндүр.
Ингилабымызда вә мәктәбимиздә идеаллар ҝерчәкликлә ејнидир. Бир мүсәлман ҝөрүр ки, она ҝерчәкдә зүлм олунур. Ону Аллаһын немәтләриндән мәһрум едирләр. Онун өз һаггыны тәләб етмәси, мүбаризә апармасы да ҝерчәкликдир. Ҝерчәклик будур ки, о дүнјада әдаләти бәрпа едә биләр, еләҹә дә бу ишдә дин она јардымчыдыр. Дин инсаны потенсиал имканларыны ишә салмаға чағырыр. Инсана билдирилир ки, бу ишдә Аллаһ сәнә јардымчыдыр. Беләҹә зүлмдән гуртулуш онун идеалына чевирилир.
Биз идеаллара бағлы инсанлары адәтән ингилабчы адландырырыг. Онун идеалларынын әсасында реаллыг дајаныр. Мәҝәр һаггын гәләбәси илә бағлы динин вәдләри фантастикадыр? Мәҝәр һаггын гәләбәси бир ҝерчәклик дејил? Бәшәр ҹәмијјәтинин империалист ҝүҹләрдән үстүнлүјү ҝерчәклик дејилми? Мәҝәр зүлм-ситәм, истисмарын арадан галдырылмасынын мүмкүнлүјү реаллыг дејил? Елә бу реаллыглар бәшәр азадлыгларынын ҝерчәкләшмәсиндә идеал олараг формалашыр.
Инсанын идеаллары оланда ағыл бу идеаллары тәсдигләјир. Әҝәр ағыл тәсдигләмирсә бу ҝерчәклијә ујғун дејил, артыг ону идеал сајмаг олмаз. Бу фантастика адландырыла биләр. Бәзиләри демократија ады алтында мүәјјән ганунларын һаким олмасыны идеал сечиб. Бу јолла бәшәријјәти сәадәтә чатдыраҹагларыны дүшүнүрләр. Бу әфсанәдир, тәхәјјүлдүр. Инсанлар демократијанын һәдәфләринә демократија илә чата билмәзләр. Бу садәлөвһлүкдүр. Бу һәгигәтдән узагдыр. Амма бизим идеалларымыз реаллығын зирвә һәддидир. Имам Хомејни (р) мәктәбиндә идеаллара бағлы инсан ҝерчәкликдән узаг дүшмәјиб. О бөјүк һәгигәтләри кичик һәгигәтләрдән фәргләндирмәји баҹарыб.

Суал: Реалистликлә мүһафизәкарлыг арасында нә фәрг вар? Нә үчүн идеалистлик бир тәрәфдән реаллыг, диҝәр тәрәфдән мүһафизәкарлыг сајылыр?

Ҹаваб:
Еһтијат ағыл шәртидир. Амма мүһафизәкарларын еһтијаты ағла әсасланмыр, горхудан гајнагланыр. Горху ҝерчәклијә зиддир. Горху, тамаһ чохларыны мүһафизәкар едир. Белә инсанлар ҝерчәклијин бөјүк бир һиссәсини ҝөрә билмирләр. Ҝөрдүкләри дә дәјәрсиз ҝерчәкликләрдир. Әҝәр ағыллы бир инсан бүтүн ҝерчәкчикләри нәзәрә алса онлары әһәмијјәтинә ҝөрә груплашдыра биләр. Беләҹә даһа јүксәк мәгсәдләр истигамәтиндә һәрәкәт етмәк мүмкүндүр. Бу заман инсан һеч вахт мүһафизәкар олмаз. Биз елә бир дүнјада јашајырыг ки, бизи әһатә етмиш ҝерчәкликләр беләҹә груплара бөлүнүб. Ҝерчәкликләрин мәнфи мүсбәти вар, онун мәнфиләринә бағланмаг мүһафизәкарлыгдыр.

Суал: Ҹәнаб Рәһбәр бу әгидәдәдир ки, бир тарихи принсип вар вә о ҝерчәкликләрин идеаллара доғру дәјишмәсидир. Мүсбәт ҝерчәкликләрдән фајдаланмагла мәнфи ҝерчәкликләрдән хилас олмаг лазымдыр. Бу барәдә нә дүшүнүрсүнүз?

Ҹаваб:
Ҹәнаб Рәһбәр бу фикири илә илаһи сүннәләрә ишарә едир. Бизи әһатә етмиш ән мүһүм реаллыг илаһи сүннәләрдир. Аллаһ өз ҝөстәришләрини, ганунларыны реаллыг әсасында тәнзимләмишдир. Ҹәнаб Рәһбәрин бахышы будур ки, инсан реалист олса, һәмин реаллыглар ону идеаллара доғру апарар. Бу заман инсанын јүксәк идеаллара чатмаг имканы јараныр. Бу заман инсанда елә бир бәсирәт, ҝүҹ јараныр ки, мәнфи ҝерчәкликләри дәјишә билир, әлчатан имканлар онун нәзәриндән гачмыр. Биз даим хејиримизә олан ҝерчәкликләр гуҹағында јашајырыг. Бәзи ҝерчәкликләр дә бизә гаршыдыр. Идеаллара бағлылыгда мәһарәт одур ки, мүсбәт ҝерчәкликләри таныјыб онлардан фајдалана биләсән. Бу заман идеаллара бағлылыг бизи доғрудан да реаллығын зирвәсинә чатдырыб.

Суал: Бәзиләри бу фикирдәдирләр ки, ҝәнҹләрин вәзифәси ингилабчылыг, мәсулларын вәзифәси мәнафеләри дүшүнмәкдир. Бу арада дүзҝүн јолу тапмаг олар. Бу бөлҝүјә неҹә бахырсыныз?

Ҹаваб:
Ингилабчылығын мәсләһәтлә һансы зиддијјәти вар ки, ҝәнҹләр мәсләһәти мәсулларын өһдәсинә бурахсын?! Ингилабчылығын мәсләһәтләрә һансы зиддијјәти вар ки, мәсуллар ингилабчылығы ҝәнҹләрин өһдәсинә версин?! Бу сөзләр әсассыздыр. Әҝәр мәсләһәт, мәнафе јериндәдирсә, бүтүн ингилабчы ҹаванлар ону танымалы, горумалыдырлар. Әҝәр ингилабчылыг өзү мәсләһәтдирсә мәсуллар да ингилабчы олмалыдыр.
Ҝәнҹләрин ингилабчы, мәсулларын јолҝөстәрән мәсләһәтчи олмасы дүзҝүн бөлҝү дејил. Мәрһум имам ингилабчылыгда ҝәнҹләрә нүмунә иди. Мәҝәр имам мәсул дејилди?! Имам һәм ингилабчылыг, һәм дә мәсләһәтин ән јүксәк пилләсиндә дајанырды. Буну ҝәнҹләр дә баша дүшүр, имама көмәк едирдиләр. Ингилабчылығын ағла зидд олдуғуну демәк јанлышдыр. Ҝерчәклијә әсасланан ингилабчы мәсләһәти һамыдан јахшы баша дүшә биләр.

Суал: Нә үчүн дүшмән халгымызын, хүсуси илә ҝәнҹләрин ингилабын идеалларына биҝанә галмасыны истәјир?

Ҹаваб:
Əҝәр ҝәнҹләр идеаллара бағлы олмаса, ингилабчы руһијәдән узаглашса енержиләрини боша сәрф едәрләр. Онлар нәинки ағыллы һәрәкәт етмәз, һәтта јолу азарлар. Дүзҝүн мәнәви тәрбијә јалныз ингилаби руһијјә сајәсиндә мүмкүндүр. Биз мүгәддәс мүдафиә илләриндә ингилаби руһијјәнин ҝәнҹләрин тәрбијәсиндә ојнадығы ролу ҝөрдүк. О заман ҝәнҹләр өз дөјүш ләјагәтләри илә өлкәни фәлакәтдән гуртардылар.
Бу нөгтәләри дәрк етсәк дүшмәнин нә үчүн ингилаби идеаллара гаршы олдуғуну баша дүшәрик. Онлар мүхтәлиф јолларла ҝәнҹләримизин енержисини сәрф етмәјә чалышырлар. Һеч бир идеоложи һүҹумдан, тәхрибатдан чәкинмирләр. Ҝәнҹләрдә биҝанәлик руһијјәси јаратмаг үчүн планлар ҹызырлар. Амма ҝәнҹләримизин дүшмәнә алданмасы имканы јохдур. Ҝәнҹләримизин јүксәк тәһлил габилијјәти вар. Онлары асанлыгла алдатмаг олмаз. Буна ҝөрә дә ҝәнҹләримиз ингилабчыдыр. Әҝәр өндә ҝедән мәсуллар ингилаби руһијјәдән узаглашса ҝәнҹләр гыса бир мүддәтдә онларын јерини тута биләр. Бу ҝәнҹләр һәм кәмијјәт, һәм дә кејфијјәт бахымындан ингилабын әввәлиндәки ҝәнҹләрдән өндәдирләр.

Суал: Бәзиләри бу фикирдәдир ки, ингилабчылығын мејарлары вар. Ҝүја ингилабчы инсанда зоракылыға мејл вар. Сизҹә ингилаби руһијјә үчүн тәһлүкә нәдән ибарәтдир?

Ҹаваб:
Öлкәмизин сон ониллик тәҹрүбәси ҝөстәрир ки, ингилабчылар сәбрли, ағыллыдырлар, әксинә либерализм тәрәфдарлары зоракы вә әдәбсиздирләр. Либерализм кими ҹәрәјан тәрәфдарлары һәмишә ағыл вә мәнтигдән дәм вурурлар, ејни заманда һисләрин тәсири алтындадырлар. Имамын мәктәбиндә ингилабчы фәрд вилајәтә бағлы олдуғундан һеч вахт нәзарәтдән чыхмыр. О ән бөјүк зүлмләрә дөзәр ки, вилајәт хәттиндән чыхмасын. Әҝәр сусмаг мәсләһәтдирсә о һеч вахт фәрјад гопармаз.
Мөвла Әли (ә) кими мәзлумијјәт әдәбинә рәфтар етмәк дә ингилабчыларын хүсусијјәтләриндәндир. Ингилабчынын да ифрат вә тәфритә уғрамасы мүмкүндүр. О ифрата варанда гијамчы олур, тәфритә ҝедәндә мүһафизәкарлашыр. Артыг белә бир инсан ингилабчы дејил. Әҝәр ингилабчы өзбашына әлинә силаһ алырса о террорчудур, ингилабчы, ја һәрбчи јох.
Бу ҝүн һәм дә гәрбпәрәст кими чыхыш едән мүһафизәкарлар бир ҝүн өзләрини Гәрблә мүбаризәдә имам вә рәһбәрдән өндә ҝөрүрдүләр. Ҝәнҹләр тарихи өјрәнмәли, ингилабдан кечән 30 илин дәрсләри вә ибрәтләри илә таныш олмалыдырлар. Бу тарихи ҝизләмәк олмаз. Бир заман Америкаја гаршы Сәддамла иттифага ҝетмәк истәјәнләр бу ҝүн Америкаја достлуг әли узатмаға тәләсирләр. Бәли, јолданазан ингилабчыларымыз да вар. Амма о артыг ингилабчы дејил. Чүнки ингилабчы вилајәтчидир, интизамлыдыр. Идеаллара олан ешг ону бәсирәтли едиб, реаллығы ҝөрүр.

Vilayet.nur-az.com


6856 بازدید
در حال ارسال اطلاعات...