Шрифт өлчүсү:
А+
А
А-
06 Сентјабр 2019

17 сентјабр тарихиндә ишғал олунмуш әразиләрдә кечириләҹәк сечкиләрдә Гафгаз јәһудиләринин ролу

2019 -ҹу илин 9 апрел тарихиндә Сионист режиминин 21-ҹи Кнессет (парламент) сечкиләри баш тутду. Лакин Ликуд партијасынын сәдри Бенжамин Нетанјаһунун Мәҹлис кабинетини јарада билмәмәси сәбәбиндән, мәҹлис тәтил олду вә јени сечкиләр исә 17 сентјабр 2019-ҹу илдә кечириләҹәк.

Бу гејддә ишғал олунмуш торпагларда јашајан гафгаз јәһудиләринин иҹтимаи мөвгејини, еләҹәдә игтисади проблемләри илә јанашы сијаси-мәдәни мәсәләләри барәсиндә сөһбәт ачаҹағыг.
Гафгаз јәһудиләри мәрһәлә илә Фәләстин торпагыларына көч етдиләр. Бу көчләрин ән чоху 1970 вә 1990 –ҹы илләрин ахырларында баш верди. Дағ јәһудиләри әсасән, Ноф Һаҹалил (נוף הגליל ), Мигдал Һамид (מגדל העמק ), Кирјат Јам (קריית ים ), Ур Акива ( אור עקיבא ) вә с. кими шәһәрләрдә сакин олдулар вә һал-һазырда Исраилдә јашајан Гафгаз јәһудиләринин сајы тәхминән 80000 нәфәрдир.

Ишғалчы һөкумәт әввәлҹә, Гафгаз јәһудиләрини чох сајда инфраструктур вә јашајыш проблеми олан әразиләрә көчүрдү вә гафгазлылар өзләри дә бу проблемләрин өһдәсиндән ҝәлмәк үчүн мүбаризә апардылар.
Бир нечә онилликләр кечмәсинә бахмајараг, Ур Акива шәһәринин сабиг бәләдијјә рәиси Симһа Јусибов (שמחה יוספוב ) етираф едәрәк билдирди ки, һәлә дә гафгаз јәһудиләри үчүн алиш-вериш мәркәзи,истираһәт мәркәзи вә сәһијјә кими имканлар јох һәддиндәдир вә бир чох евләрин тәмирә еһтијаҹы вардыр.
Игтисади пробемләрдән әлавә, гафгаз јәһудиләрини даһа чох нараһат едән мәсәлә, иҹтимаи-мәдәни проблемләр иди. Дағ јәһудиләри, еләҹәдә, Ефиопија вә Мәракеш јәһудиләри бир тәбәгәдә јер алырдылар вә онлара гаршы иҹтимаи мәһдудијәтләр ашкар шәкилдә нәзәрә чарпырды. “Гафгазлылар дәлидиләр” ҹүмләси Фәләстин торпагларында јашајан јәһуди халгынын арасында јајылмыш бир ҹүмлә иди. Бәршова ( באר שבע ) шәһәриндә јашајан бир груп ҹаван өз мәнликләрини горумаг, еләҹәдә онлара гаршы олан тәһгирләрлә мүбаризә апармаг үчүн гафгаза үз тутдулар вә бура ҝәлдикдә анладылар ки, бу мәнтәгәдә, хүсусәндә Азәрбајҹан Республикасында јашајан јәһудиләр кифајәт гәдәр јүксәк иҹтимаи мөвагејә, еләҹәдә, мүсәлманларла бирликдә иззәтли бир јашама саһибдирләр. Онлар даима Исламын дәстәјини өз үзәриләриндә һисс едирдиләр. Бүтүн бунларла јанашы, ишғал олунмуш Фәләстин торпагларында онлара вәд олунмуш мөһтәшәм дөвләт, хүлја вә илғымдан башга бир шеј олмадығыны анладылар. 

Гафгаз јәһудиләринин ҹаванлары арасында јајылмыш наркаманија,әхлаги фәсадлар вә тәһсилдән јајынма кими һаллар Исраил сакинләринә нисбәтән даһа чохдур. Бу садаланан проблемләрдән савајы, илләр сонра, дағ јәһудиләри өзләринә мәхсус олан мәдәни мејарлара ҝөрә Исраил ҹәмијјәтиндән бир нөв тәҹрид олунду вә онларла узлаша билмәди.Һәтта Кесһев ( קש"ב ), Ҝенератион то Ҝенератион (מדור לדור) кими тәшкилатлар белә јәһудиләр арасында олан бу ајрысечкилији вә ајрылығы арадан апара билмәдиләр.
Дағ јәһудиләри өзләриндә олан иҹтимаи горху вә јухарыда садаланан диҝәр проблемләрә ҝөрә, сијаси мөвзуларда өзүнә инам һиссини итирибләр. Белә ки, дағ јәһудиләри диҝәр јәһудиләрә нисбәтән чох аз сијаси билијә маликдирләр. Һәтта бу мәсәлә онларын сијасәтчиләриндә дә өзүнү бирузә вермәкдәдир.
Гафгаз јәһудиләринин сијаси сималары һеч бир заман өзләринә мәхсус сијаси хәттә малик олмајыблар вә һәр заман диҝәр сионист дөвләтләрин јолу илә һәрәкәт едирләр. Онлар мүхтәлиф һијләләрлә өз үзвләриндән тәшкилатларын мәгсәдләринә хидмәт етмәк үчүн, һабелә популист (халгын мәнефејини дүшүндүкләрини иддиа едәрәк мәгсәдә чатмаг үчүн истифадә олунан сијаси үсул) васитәләрдән истифадә едирләр. Мисал үчүн, Ликод партијасынын үвзү олан Барух Ливијов ( ברוך ליוייב ) етираф едәрәк демишди: “Бүтүн ҝөрүлән тәдбирләрә рәғмән Кнессетин (Исраил парламенти) тәтил олдуғу елан олунду вә биз дејә биләрик ки, гафгаз јәһудиләри чох шанслыдырлар, чүнки онлар гүдрәтли демократијадан өз проблемләрини һәлл етмәк үчүн мүкәммәл шәкилдә истифадә етмәји баҹардылар.”

Анҹаг бу бәјана ҹаваб олараг дејә биләрик ки, һансы кабинетдир ки, 21-ҹи Кнессет сечкиләринин белә бир гејри-мүнасиб вәзијјәтиндә, өзүдә сүрәтлә гафгаз јәһудиләринин проблемләрини һәлл етмәји баҹарды?! Бу кими бәјанлар, гафгаз јәһудиләринин јетәринҹә сијаси мәлуматлара саһиб олмадыгларынын ҝөстәриҹисидир. Әкс тәгдирдә, бу кими шәхсләр раһат шәкилдә белә әсассыз вә мәнтигсиз чыхышлар едә билмәздиләр.
Мән гафгаз јәһудиләринин ишғал олунмуш торпагларда кечирилән сечкиләрдәки ролуна ишарә етмәмишдән өнҹә, 2015 вә 2019-ҹу илин 9 апрелиндә кечирилән сечкиләр барәсиндә һесабаты тәгдим етмәк истәјирәм:
2019- ҹу илдә кечирилән сечкидә сечиҹиләрин сајы 2015- ҹи илә нисбәтән 4 фаиз аз иди, һабелә бу торпагларда јашајан әрәб сечиҹиләрин сајы, 62 фаиздән 49 фаизә дүшмүшдү вә буна сәбәб исә, әрәб ҹәмијјәти бу сечкиләрин онларын ҝәләҹәк талејинә тәсир етмәјәҹәји гәнаәтиндә идиләр.

Бүтүн бунларла јанашы, даһа чох әһәмијјәт кәсб едән мәсәлә будур ки, 2015-ҹи илдә кечирилән сечкиләрдә гафгаз јәһудиләринин сечиҹи сајы әрәбләрлә бәрабәр иди. Анҹаг, 9 апрелдә кечирилән сечкиләрдә гафгаз јәһудиләринин сајы, әрәбләрин һәтта бир фаизиндән белә аз иди.

Јекун нәтиҹә: Ишғал олунмуш торпагларда сакин олан јәһуди ҹәмијјәти илә әрәб арасында мөвҹуд олан ујғунсузлуг вә ашкар мүнагишәләр сәбәбиндән, Исраилин сијасәтләриндән бири дә будур ки, әрәб топлумуну онларла бирликдә сүлһ шәраитиндә јашамағы тәмин етсинләр. Анҹаг сечкиләрдә јәһудиләрин бир гисми илә әрәбләрин сајынын бәрабәр олмасы вә һәтта онлардан аз сајда олмасы мәсәләси, һеч дә сионист режим үчүн иҹтимаи стратеҝија үчүн јахшы хәбәр һесаб олунмур вә бу бир нөв тәһлүкә сигналыдыр вә һәтта ҝәләҹәк сечкиләрдә гафгаз јәһудиләринин даһа аз олаҹағы истисна едилмир.

Исраил мәсәләләри үзрә експерт Мигдад Һәсәнинин Аналитик гејдләри
Мәнбә: ИСНА



457 дәфә бахылыб
Лоадинҝ ...
Nur-Az Xeber
Go to TOP