Шрифт өлчүсү:
А+
А
А-
17 Нојабр 2018

Бин Салман Гасим Сүлејманијә гаршы нијә бу гәдәр кинлидир?

Американын “Нју-Јорк Тимес” гәзети 11 нојабрдакы бурахылышында ифша етди ки, өтән ил Әрәбистан вәлиәһди Мәһәммәд бин Салмана јахын кәшфијјат рәһбәрләри Иран Ислам Ингилабы Кешикчиләр Гвардијасынын Гүдс гүввәләринин команданы ҝенерал Гасим Селејманини террор етмәји планлашдырыбмышлар.
Гәзетин билдирдијинә ҝөрә, Бин Салмана јахын адамлар бу иш үчүн таҹирләрдән истифадә етмәк истәјирмишләр.
Һаҹы Гасим Јахын Шәрг тәһлүкәсизлијинин биринҹи адамыдыр. О, илк нөвбәдә дүнјанын бу һәссас реҝионунда бир чох ибри (сионист), әрәби вә гәрби планлары зәрәрсизләшдириб. Она ҝөрә дә Әрәбистан дөвләт адамларынын ону реҝионда өзләринин әсас дүшмәни һесаб етмәләри тәбиидир. Сурија мәсәләсиндә Әрәбистан өзүнүн бүтүн сијаси вә һәрби етибарыны хәрҹләмишди. Амма бүтүн сәјләри пуча чыхды. Елә бу мәсәлә тәкликдә бәс едир ки, Али-Сәуд сүлаләси ҝенерал Сүлејманини террор етмәк үчүн јекдил олсунлар.

Амма бу арада Мәһәммәд бин Салманын Һаҹы Гасимә гаршы шәхси дүшмәнчилији вардыр. 

1. Бин Салман “әсрин мүгавиләси” лајиһәсиндән узаглашдырылды. Бу лајиһә әҝәр баш тутсајды, инди Бин Салманын краллығы гәти иди вә АБШ тәрәфиндән бу мәсәлә тәзмин олунмушду.
2. Бир сыра сүбутлар ҝөстәрир ки, Әрәбистанын дахили балансында да артыг Бин Салманын сијаси иштиракы өз рәнҝини итирмишдир. Һәмин сон бир нечә һәфтә әрзиндә ики милли лајиһәнин –Рөја адасы вә Ҹәддәни Мәдинәјә бирләшдирән Гәрби Асијада ән бөјүк метро– ачылышы олду, лакин бунларын һеч бириндә Бин Салман иштирак етмәди.
3. Иш о јерә чатыб ки, ҹаван вахтларындан индијә кими кралын ән севимли вә ән ҝүвәндији оғлу олан Бин Салман барәдә крал шүбһәјә дүшүб, онун вәлиәһд постунда сәлаһијјәтләринин арашдырылмасы һәтта медиаја да чыхыб.
4. Мөвзунун даһа да ајдынлашмасы үчүн 2015-ҹи ил мартын 26-ны хатырламаг лазымдыр. Һәмин ҝүн Бин Салман Әрәбистанын мүдафиә назири олараг журналистләри Әрәбистанын мүһарибә отағына вә Јәмәнә гаршы мүһарибәнин башланмасыны дүнјаја хәбәр вермәјә дәвәт етди. О ҝүн Бин Салманын елә һесаб едирди ки, гыса бир заманда Әнсаруллаһы мәғлуб едәҹәк, Јәмәндә тезликлә нүфуз газанараг реҝионда вә бејнәлхалг аләмдә галиб бир симаја чевриләҹәк. О елә ҝүман едирди ки, Јәмән мүһарибәси онун ләјагәтини Америкаја вә өлкә дахилиндә диҝәр шаһзадәләрә сүбут едәҹәк. Бин Салман бунунла Америкаја ҹәсарәтли олдуғуну, реҝионда ҝүҹлү һакимијјәтә малик олмаг габилијјәтини нүмајиш етдирмәк вә онлардан крал олмасы үчүн тәсдигнамә алмаг истәјирди. Үстәлик о, бунунла Фарс көрфәзи өлкәләринә дә өзү илә бағлы бир нөв месаж вермәк истәјирди.
5. Јәмән Бин Салман үчүн чох мүһүм олдуғундан инди мәлум олуб ки, Кашикчинин фаҹиәли шәкилдә гәтлә јетирилмәси онун Бин Салманын Јәмән мүһарибәси илә бағлы һәрәкәтләрини ифша етмәк истәјинә ҝөрә олуб. Лондонда чапдан чыхан “Даилј Ехпресс” гәзети бир мәгаләдә гәтлә јетирилмиш журналист Ҹамал Кашикчинин јахынларына истинадла јазыб: “О, Сәудијјә Әрәбистанынын Јәмән мүһарибәсиндә кимјәви силаһдан истифадә етмәси илә бағлы деталлары ачыгламаг нијјәтиндә иди.” Гәзет өз бу сәнәди тәкмилләшдирмәк мәгсәдилә Кашикчинин достларындан биринин сөзләрини јазыр: “О, (Кашикчи) Ријад дөвләтинин Јәмәндә кимјәви силаһдан истифадә етмәси илә бағлы сәнәдләри сүбута јетирмәк үзрә иди.” Кашикчи өлүмүндән бир нечә ҝүн әввәл “Вашингтон Пост” гәзетиндә Бин Салмандан истәмишди ки, ағыр хәрҹләри олан Јәмән мүһарибәсинә сон гојсун. О мәгаләсиндә јазмышды ки, Әрәбистан 4 ил бојунҹа Јәмән мүһарибәси үзүндән јаранан зәрәрин гаршысыны алмалыдыр. Јәмән мүһарибәси Әрәбистанын милли тәһлүкәсизлијини вә Ислам аләминдә бу өлкәнин симасыны ләкәләмишдир.
6. Јәмән мүһарибәсиндән 43 ај өтүр. Бин Салманын мәгсәдләринин һеч бири һәјата кечмәмишдир, үстәлик, бу мәгаләдә гејд етдијимиз илк үч гејд бирбаша Јәмән мүһарибәсинин нәтиҹәсидир. Инди бәлли олмушдур ки, Јәмән Мәһәммәд бин Салман адлы ҹаван вә тәҹрүбәсиз бир шаһзадәнин һакимијјәтә ҝәлмәјә тешнәлији вә тәдбирсизлијинин ашкар нүмунәсидир.
Һабелә, Јәмән мүһарибәси Әрәбистан шаһзадәләринин вәлиәһдлә ихтилафлы бир мәсәләсинә чеврилиб. Бу мүһарибәдә 60000 мәрми вә 200 балистик ракет Әрәбистан әразисинә атылыб. Әрәбистан шаһзадәләри һеч вахт белә тәһлүкә һисс етмәмишдиләр.
Јәмән мүһарибәсинин Әрәбистана гаршы игтисади тәзјигләри дә ашкар олмуш вә өз әламәтләрини јаратмышдыр. Гәрб мәнбәләри һәр ҝүн Әрәбистанын Јәмән мүһарибәсинә сәрф етдији ағласығмаз хәрҹләри јајырлар. Әрәбистан нечә илләрдән сонра илк дәфә олараг хариҹи борҹ кредит алмаға мәҹбур олуб вә бу өлкәдә хариҹи инвестисија илә бағлы да Јәмән мүһарибәсинин аҹы нәтиҹәләринә дүчар олуб. Игтисадијјатчыларын фикринҹә, бу өлкәнин бүдҹә кәсри дә 52 милјард доллар дәјәриндәдир.
Бу истигамәтдә “Еуронеwс” тәһгигат хидмәти өз арашдырмасында јазыр: “Әрәбистан дөвләтинин кредит алмасынын үч сәбәби вардыр вә онларын ән әсасы бу өлкәнин Јәмән әлејһинә мүһарибә үчүн ағласығмаз хәрҹидир. Бу хәрҹләр ајда 6 милјард доллар дәјәриндәдир. Она ҝөрә дә Әрәбистанын бу мүһарибә уҹбатындан бир чох нағд вә гејри-нағд еһтијатларыны итирдији дејилир.”
Əрәбистан кечмишдә реҝионда бир чох вәкаләт вә бирбаша мүһарибәләрдә иштирак едиб. Амма онларын һеч бириндә Јәмән мүһарибәсиндә олдуғу кими бејнәлхалг аҹы нәтиҹәләрлә гаршылашмајыб. Инди дүнја Бин Салманы Јәмәндә минләрлә гадын вә ушағын гәтлинин ҹавабдеһи, милјонларла јәмәнлинин гытлыг вә гыда чатышмамазлығ илә үзләшмәсинин сәбәбкары кими таныјыр. БМТ бу мүһарибәни дүнјанын ән ағыр һуманитар бөһраны адаландырмышдыр. Иш о јерә чатмышдыр ки, Әрәбистан кралынын кичик гардашы Әһмәд бин Әбдүләзиз етиразчылара ачыг-ашкар сурәтдә демишдир ки, Јәмән Али-Сәуд аиләсинин дејил, Бин Салманын һәрәкәтләринин мәһсулудур.
7. Бин Салман Јәмән мәсәләси илә бағлы үзләшдији бүтүн проблемләрин көкүндә Һаҹы Гасим Сүлејманинин дајандығыны дүшүнүр. Әрәбистан шаһзадәсинин бахышында бүтүн бу бәлалары онун вә тахт-таҹынын башына ҝәтирән Јәмәнин шүҹаәтли дөјүшчүләринә (белә охујун: шүҹаәтли ајагјалынлар ордусуна) рәһбәрлик едән ҝенерал Гасим Сүлејманидир.
Гасим Сүлејмани Јәмән мүһарибәсинин дахилиндән јени Һизбуллаһ вүҹуда ҝәтирмишдир. Јени Һизбуллаһын дөјүшчүләри тәкҹә Ливан Һизбуллаһынын дејил, һәтта бир чох әрәб өлкәләри ордуларынын дөјүшчүләрини ҝеридә гојмушдур. Бин Салман һәр дәфә Јәмән досјесинә вә онун нәтиҹәләринә баханда СЕПАҺ Гүдс гүввәләринин командиринин ролундан кечә билмир...

Мәнбә: Жаһан Неwс


1435 بازدید
در حال ارسال اطلاعات...